Türkiye Sinemasında (1980'lerde ve 2010'larda) Maduniyetin Duygusal Seyri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ DİLEK

Danışman: Semire Ruken Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir anlatı aracı olarak sinema, hikâyeler, düşünceler, duygular ile yarattığı kurmaca gerçeklikte 'madunun görülmesine/duyulmasına vesile olabilir mi?' sorusundan hareketle bu çalışmada Türkiye sinemasında maduniyet kavrayışı duygular aracılığıyla sorunsallaştırılmıştır. Türkiye toplumunun neoliberal dönüşüm çerçevesindeki tahakküm ilişkileri ile sinemada maduniyetin duygusal seyri arasındaki bağ, madun çalışmaları, duygu sosyolojisi ve gündelik hayat literatürünün kavramsal birikimine dayanarak analiz edilmiştir. Sınıfsal konumların duygusal etkileri, acı, utanç, öfke, nefret, haset, hınç gibi duygular ve bunları oluşturan bakış, dokunma ve koku gibi duyular dolayımıyla izlenerek, neoliberal dönemin başladığı 1980'ler ve yerleşiklik kazandığı 2010'lu yıllardan seçilen altı film üzerinden madunun sınıfsal duyguları incelenmiştir. Çalışmanın sinemasal evrenine At (Özgentürk, 1982), Bir Avuç Cennet (Özer, 1985), Çark (Hiçdurmaz, 1987), Zerre (Tepegöz, 2012), Toz Bezi (Öztürk, 2015) ve Babamın Kanatları (Sezer, 2016) filmleri dâhil edilmiştir. Karşıtlıkların ilişkiselliğini ve tezahürü yöntemsel bir kıstas olarak alıp tematik çözümleme, nitel içerik analizi ve göstergebilim metotlarından yararlanılarak incelenen filmlerde, toplumsal yapının ve tahakküm ilişkilerinin madun duyguları bağlamındaki süreklilik ve dönüşümleri değerlendirilmiştir.