Pulmoner yol ile uygulanacak nanopartiküler ilaç taşıyıcı istemleri içeren kuru toz inhalasyon formülasyonların geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM RÜYA ÇAMCA
Danışman: ASUMAN BOZKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pulmoner yol ile ilaç verilişi, diğer uygulama yolları ile karşılaştırıldığında, absorpsiyon için geniş yüzey alanı, hızlı absorpsiyona izin veren ince alveoler epitel, ilk geçiş eliminasyonunun olmaması, etkinin hızlı başlaması ve yüksek biyoyararlanım elde edilmesi, lokal olarak uygulanan etkin maddelerin akciğerlerde etki göstererek etkinliklerinin düzeltilmesi ve istenmeyen sistemik yan etkilerin azaltılmasının sağlanması nedeniyle birçok avantaja sahiptir. Bu çalışmada çeşitli solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan siprofloksasin hidroklorür'ün pulmoner yol ile uygulanan nanopartiküler sistemlerini içeren kuru toz inhaler formülasyonlar geliştirilmesi amaçlanmıştır. Nanopartiküller çoklu emülsiyon metotu ile üretilmiştir. Nanopartikül formülasyonlarının hazırlanmasında polimer olarak biyolojik olarak parçalanabilir ve biyolojik olarak uyumlu olmaları nedeniyle poli(laktik-ko-glikolik asit) (PLGA) ve polikaprolakton (PCL) polimerleri kullanılmıştır. Hazırlanan nanopartikül formülasyonlarında organik çözücü tipi, dış fazda kullanılan sulu ortamın tipi; organik faza eklenen yardımcı maddeler, polimer tipi, karışım oranları ve miktarı; etkin madde miktarı ve nanopartiküllerin yüzey özelliklerini modifiye etmek için kullanılan mukoadhezif polimer miktarının nanopartiküllerin partikül büyüklüğü ve dağılımı, enkapsülasyon etkinlikleri, ürün verimi, zeta potansiyel değerleri, etkin madde salım profilleri üzerine etkisi incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda F29 ve F30'un optimum formüller olduğuna karar verilmiştir. Optimum olarak seçilen formüllerden, mannitol kullanılarak komposit mikropartiküle geçiş yapılmıştır ve aerodinamik özellikleri üzerine etkisi incelenmiştir. Kuru toz inhalasyon formüllerinde mannitolün kullanılması partikül agregasyonunu önleyerek aerodinamik özelliklerinin iyileşmesini sağlamıştır. Nanopartiküller ve nanokomposit mikropartiküller üzerinde antimikrobiyal aktivite testleri yapılmış ve enfeksiyonlara neden olan patojenlere karşı partiküllerimizin aktif olduğu bulunmuştur. Ayrıca nanopartiküllerin başlangıçtaki ve 6.aydaki antimikrobiyal aktivitesi incelendiğinde, partiküler sistemin yapısının hala korunduğu görülmüştür. Sonuçlarımız siprofloksasin hidroklorür içeren, inhalasyon için uygun özelliklere sahip kompozit nanopartiküllerin elde edildiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Kuru toz inhaler, nanokompozit mikropartikül, nanopartikül, siprofloksasin hidroklorür.