Jean Genet'de teatralliğin örgütlenişi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TİYATRO KURAMLARI, ELEŞTİRİ VE DRAMATURGİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ERDAL
Danışman: ABDULKADİR ÇEVİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde tiyatronun temel unsuru olan teatrallik kavramı; 'rol' ekseninde tartışılmaya çalışılmış, bu tartışmadan hareketle Jean Genet'nin Hizmetçiler, Balkon, Zenciler ve Paravanlar oyunlarında teatralliğin örgütlendiği yerler aranmıştır. İncelenen oyunlarda saptanan teatrallik biçimlerine metaforik anlamlar yüklenerek yeni teatrallik nitelemelerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Öznenin yersizleştiği ve alanın merkezsizleştirildiği olumlayıcı yorumlamayı benimseyen tez üç bölümden oluşur. İlk bölüm; teatrallik kavramına tarihsel bir bakıştan yola çıkıp, rol, benlik, kendilik, teatral yarık ve metafor kavramlarını tartışmış ve bakışını Genet tiyatrosunda teatral olana çevirmiştir. İkinci bölümde öznenin yersizleştiği Hizmetçiler ve Zenciler oyunları teatralliğin oluşumuna zemin hazırlayan oyun kişilerinin oluşturduğu psikolojik motivasyonlar açısından değerlendirilir. İncelenen oyunlarda öznenin daimi yersizliği, çalışmanın bu kısmında teatralliği Lacan'ın imgesel dönemiyle kesiştirmiştir. Rol olgusu, Lacan üstünden yorumlanarak oyunlardaki teatrallik metaforları; imgesel ve törensel olarak saptanmıştır. Üçüncü bölümde alanın merkezsizleştirildiği Balkon ve Paravanlar oyunları incelenir. Bu bölümde teatrallik, oyun kişilerinin teatral motivasyonlarıyla şekillenir. Alanın merkezsizleşmesiyle oluşan teatral motivasyon Baudrillard'ın simülasyon, ultra-gerçeklik teorileriyle görünür kılınmaya çalışılır. Oyunlardaki teatrallik metaforları; hükümsüz ve devingen olarak belirlenmiştir. Teatralliğin örgütlenişi, rol özne etkileşiminden hareketle her bir oyunu için farklı bir metaforla nitelenen Genet teatralliği, sonuç olarak gittikçe daralıp içine kapanan oyun yapısı sebebiyle ölümcül teatrallik olarak nitelenmiştir.