Polimer reaktörüne jenerik model kontrolün uygulanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZNUR TEKİN

Danışman: GÜLAY ÖZKAN

Özet:

ÖZET Master Tezi POLİMER REAKTÖRÜNE JENERİK MODEL KONTROLÜN UYGULANMASI Öznur Tekin Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Doç.Dr. Gülay ÖZKAN Bu çalışmada, soğutma ceketli kesikli polimer reaktöründe, stirenin serbest radikalik polimerizasyon dinamiği ve on-line sıcaklık kontrolü teorik ve deneysel olarak incelenmiştir. Polimerizasyon reaksiyonu doğrusal olmayan özellik gösterdiği için doğrusal yaklaşım kullanmak etkinlik açısından elverişli değildir. Doğrusal olmayan proseslere doğrudan uygulanabilen bir kontrol stratejisi "GENERIC" model kontrol (GMC) olarak bilinir. Bu çalışmada Jenerik (Generic) model kontrol stratejisi, stirenin çözelti polimerizasyon reaksiyonunun gerçekleştiği kesikli bir reaktöre hem deneysel hem de teorik olarak uygulanmıştır. Bu yöntem, kontrol stratejisini geliştirmek anlamında en uygun proses modelini kullanma prensibine dayanmaktadır. Proses modeli kütle ve enerji korunum bağıntılarından çıkartılmıştır. Reaksiyonda açığa çıkan ısı kinetik bilgilerden ve on-line olarak tahmin edilmeye çalışılmıştır. Jenerik model kontrol sabitleri Ki ve K2, benzetim çalışmaları sonucunda hata kareleri integrali (İSE) değerine göre belirlenmiştir. Farklı optimum işletim koşullarında teorik kontrol çalışmaları yapılmış kontrolün etkinliği istenen dönüşüm ve set noktasını takip etmesine göre belirlenmiştir. Deneysel çalışmada on-line bilgisayar kontrollü soğutma ceketli kesikli bir reaktör kullanılmıştır. Çalışmalarda öncelikle dinamik deneyler yapılmıştır. Zamanla reaktör sıcaklığının değişimi, % dönüşüm ve viskozitece molekül ağırlığı değerleri elde edilmiştir. Farklı optimum koşullarda deneysel kontrol çalışmaları yapılmıştır. Sıcaklık kontrolü "generic" model kontrol ile gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle algoritma visual basic dilinde yazılmıştır. Kontrolün etkinliği set noktasını takip etme özelliğine göre belirlenmiştir. 2005, 74 sayfa Anahtar Kelimeler: Stiren polimerizasyonu, Kesikli reaktör, 'Generic' model kontrol