Kontrollü nemlendirme uygulamasının sebze tohumlarında tohum gücünü arttırma amacıyla kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE OKÇU
Danışman: İBRAHİM DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, biber {Capsicum annuum ev. Demre sivrisi), patlıcan (Solanım melongena ev. Kemer), karpuz (Citrilhıs lanatus ev. Crimson sweet), pırasa (Allium porrum ev. İnegöl) ve lahana (Brassica oleracea ev. Yalova-1) tohumlarında kontrollü nemlendirme uygulamasının tohum gücünü (düşük, yüksek sıcaklıklarda çimlenme, kuraklık stresinde çimlenme ve fide çıkış oranı) arttırma amacıyla 2000 ve 2001 yıllarında yapılmıştır. Denemede A.Ü.Z.F. Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Tohum Bilimi Laboratuvarında gerçekleştirilen kontrollü nemlendirme düzeneği kullanılmış ve tohumlar biberde 25°C'de %40 nemde 48 saat, patlıcanda 25 "C'de %32 nemde 42 saat, karpuzda 25 "C'de %48 nemde 24 saat, pırasada 20 "C'de %50 nemde 32 saat ve lahanada 20 "C'de %25 nemde 16 saat tutulmuş ve ardından 25 "C'de başlangıç nemlerine kadar kurutulmuştur. Suda bekletme uygulamasında da yine aynı düzenek kullanılarak her tüp içine 50 mi su ile birlikte türler bazında değişmek kaydıyla 5 g (biber, patlıcan, pırasa, lahana) veya 10 g (karpuz) tohum konulmuş, belirtilen süre ve sıcaklıklarda karanlıkta uygulama yapılmıştır. Uygulanmış ve kontrol tohumlan yazlık türlerde (biber, patlıcan ve karpuz) 18, 25 ve 35 "C'de, kışlık türlerde ise 10, 20 ve 35 "C'de çimlendirme testi ile 0.6 MPa PEG 6000 çözeltisinde kuraklık testi ve ısıtmasız serada çıkış testlerine tabi tutulmuştur. Uygulamaların depolama sonrası etkilerinin devamlılığını incelemek amacıyla tohumlar 2, 4 ve 6 ay 20 "C'de depolanmış ve her periyotta alman örnekler yazlık türlerde 25 "C'de, kışlık türlerde 20 "C'de çimlendirilmiştir. Sonuçlar uygulamaların patlıcanda her iki yılda, biberde 2001 yılında stres sıcaklıklarında çimlenme kuraklık stresinde çimlenme ve fide çıkışını olumlu etkilediğini buna karşın diğer üç türde etkinin ya kontrolden daha kötü ya da istatistiksel olarak önemsiz bir farkın olduğunu göstermiştir. Uygulamalar toplam çimlenme yüzdelerinden çok fide çıkış hızı üzerine etkili olmuş ve tüm türlerde çıkış hızını en az bir gün kısaltmıştır. Uygulamanın depolama sürecindeki etkisi özellikle patlıcanda devamlılığını korumuş ancak diğer 4 türde başlangıçtakiuygulama etkisizliği devam etmiştir. Sonuçlar uygulamaların temel etkisinin toplam çimlenmeden çok çimlenme hızı üzerine olduğu ve uygulamalara tepki bakımından türlerin önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. 2, 4 ve 6 ay depolama sonrasında da suda bekletme uygulamasının yapılan diğer uygulamalara göre daha avantajlı olduğu, saptanmıştır, istatistik! olarak önemsiz olmasına rağmen çıkış hızlarının da lahana dışındaki tüm türlerde kontrole göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Çimlendirme, tohum uygulamaları, sebze tohumlan, çıkış, depolama.