Çözüm odaklı kısa terapiye dayalı bireylerle sosyal hizmet müdahalesinin gençlerin umutsuzluk ve stres düzeylerine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELEK ZUBAROĞLU YANARDAĞ

Danışman: EMİNE ÖZMETE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hacettepe Üniversitesi Beytepe Psikolojik Danışma Birimine başvuran öğrenciler üzerinde gerçekleştirilen bu çalışmada; 10'u deney grubu ve 14'ü kontrol grubuna dâhil olmak üzere 24 genç ile çalışılmıştır. Deney grubuna katılanların yaşça en küçüğü 18, en büyüğü 24 yaşındadır ve 8'i kadın, 2'si erkek, lisans öğrencileridir. Kontrol grubuna katılanların yaşça en küçüğü 18, en büyüğü 30 yaşındadır. Bu gençlerin 2'si doktora, 12'si lisans öğrencisi ve 6'sı kadın, 8'i erkektir. Bu araştırma, Çözüm Odaklı Kısa Terapiye dayalı bireylerle sosyal hizmet müdahalesinin, gençlerin umutsuzluk ve stres düzeylerine etkisini nicel ve nitel bulgularla ortaya koymayı amaçlamıştır. Araştırma, 2015-2016 güz akademik döneminde Hacettepe Üniversitesi Beytepe Psikolojik Danışma Biriminde gerçekleştirilen karma metotlu (mixed method) bir araştırmadır. Karma yöntem kapsamında araştırma için seçilen desen; yakınsayan paralel desendir. Araştırmanın nicel kısmı için, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model seçilmiş ve nitel veriler içerik analizi ile yorumlanmıştır. Araştırmada kullanılan tüm ölçeklerin puanları, Mann Whitney U testi ile değerlendirilmiş ve müdahalenin istatistiksel olarak anlamlı, dolayısıyla etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre; Umutsuzluk Ölçeği "Motivasyon Kaybı Alt Ölçeği" puan farkları açısından yapılan müdahale istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05), Umutsuzluk Ölçeği, Umutsuzluk ölçeği diğer alt ölçekleri (Gelecekle İlgili Duygular ve Beklentiler Alt Ölçeği ve Umut Alt Ölçeği) ve Algılanan Stres Ölçeği puan farkları açısından yapılan müdahale ileri düzeyde anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Tüm ölçekler ve alt ölçekler için(biri dışında) yapılan müdahalenin etki büyüklüğü yüksek düzeyde bulunmuştur (yalnızca Umutsuzluk Ölçeği- Motivasyon Kaybı Faktörü için ise orta düzeyde bulunmuştur). Çözümlenerek bilgisayarda yazıya dökülen görüşme kayıtları üzerinde, Nvivo programı aracılığıyla yapılan içerik analizinde 10 adet tema(kategori) ortaya çıkmıştır. Bu temalar sırasıyla; "Çözümler hakkında konuşma, Derecelendirme Soruları, Görüşmelerde dilin kullanımı ve yeniden çerçeveleme, Geri Bildirim ve Övgü Sunma, Görüşme Öncesi Değişim, İstisnaların Bulunması, Mucize Soru ve Tamamlayıcı Sorular, Olumluyu Ortaya Çıkarma ve Haftalık İlerlemeler, Ödevler, Sürecin Sonlandırılması" şeklindedir. Anahtar Sözcükler: Algılanan Stres Düzeyi, Bireylerle Sosyal Hizmet Müdahalesi, Çözüm Odaklı Kısa Terapi, Umutsuzluk Düzeyi, Üniversite Öğrencileri.