Tasavvufî eğitimde çocuğun ahlâkî gelişimi: Gazâli ve Mevlânâ örnekleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDİBE GEDEN

Danışman: VAHİT GÖKTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezimizde, tasavvufi eğitimde çocuğun ahlaki gelişimini Gazali ve Mevlana örnekleriyle birlikte ele aldık. Bu çalışmada ilk olarak ahlak kavramının çocuk gelişimindeki yeri incelenmiş, bu bağlamda öncelikle ahlak kavramının üzerinde durulmuş, daha sonra da ahlaki gelişim teorilerine yer verilmiştir. İkinci olarak, çocukta din ve ahlak kavramlarının doğuşu ve gelişimi konusu mercek altına alınmış, çocukta din ve ahlak duygusunun ortaya çıkışına, çocukta din ve ahlak duygusunun ortaya çıkışında rol oynayan faktörlere ve çocukta din ve ahlak duygusunun oluşturulmasında kullanılabilecek yöntemlere değinilmiştir. Son bölümde, tasavvufi eğitim bağlamında Kur'an ve Sünnet ışığında çocuğun ahlaki gelişimi ve eğitimine değinilmiştir. Bu kısımda Kur'an-ı Kerim'de ve Hz. Peygamber'in hayatında çocuğun eğitimi, değeri ve yerine, ayrıca konu ile ilgili Kur'an-ı Kerim ve Hadis-i Şerif kaynaklı nasihatlere yer verilmiştir. Daha sonra tasavvufi eğitime genel bir bakış açısı ile bakılarak, çocuğun dini ve ahlaki gelişim ve eğitimine tasavvufi bir yaklaşım sağlamak amacıyla tasavvufi terim ve ıstılahlara değinilmiştir. Mutasavvıfların hayatından örneklere ve araştırma konusu ile ilgili tavsiye ve tespitlere yer verilmiştir. Araştırmanın son kısmında Gazali'nin ve Mevlana'nın eserlerinden örnekler verilmiştir. Gazali'de güzel ahlak bahsine, anne baba ve çocuk ilişkisine ve çocuk terbiyesi ile ilgili tespitlere yer verilmiştir. Mevlana'da ahlak bahsine yer verilmiş, yine Mevlana'nın birçok eserinde, Mesnevi ağırlıklı olmak üzere çocuğun eğitimi ve gelişimi incelenmiş ve değerlendirilmiştir.