Türk halk inanışlarında sayılar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜMMÜHAN YÜCEL

Danışman: DURMUŞ ARIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Türk halk inanışlarında sayıların önemi, yeri ve belli sayıların uygulamalarda tercih nedenlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın evreni olarak Anadolu'daki inanışlar merkeze alınmış olup, konunun daha iyi anlaşılması için zaman zaman farklı coğrafyalardaki Türk topluluklarında sayılarla ilgili inanış ve uygulamalara da yer verilmiştir.Giriş bölümünde; araştırmanın amacı, önemi, yöntemi, evreni, sınırları belirtilerek kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir.Birinci bölümde; sayıların tarihi süreci ve bu süreçte pek çok kültürü etkilemiş olan Pisagorcuların sayı mistisizmi incelenmiştir. Kutsal kitaplarda ve dinlerin tasavvufi yorumlarında sayılar konusu araştırılmıştır.İkinci bölümde; Türk inanışları hakkında zengin bilgiler içeren Türk destan, hikaye, atasözlerinde sayıların kullanımı ve önemi incelenmiştir. Türk inanışlarının arka planındaki algıları içeren Şamanî gelenekte öne çıkan sayılar ve bunların önemi araştırılmıştır. Halk inanışlarında pek çok uygulamanın kümelendiği doğum, evlenme, ölüm gibi geçiş dönemlerindeki inanma ve uygulamalarda hangi sayıların öne çıktığı saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda Türk halk inanışlarında sayılara, sembolik, mistik ve büyüsel anlamlar yüklendiği görülmüştür. Özellikle 3, 7, 9 ve 40 sayılarının öne çıkarak, inanış ve uygulamalarda merkezi bir öneme sahip olduğu tespit edilmiştir.