Yatırımların teşvikine yönelik kamu taşınmazları tahsisleri ve Türkiye uygulaması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Taşınmaz Geliştirme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR DEMİRHAN
Danışman: NURİ SEMİH ÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Devletlerin büyüme, istihdam ve ödemeler dengesi gibi makro ekonomik hedefleri gerçekleştirmek veya sanayi, teknoloji, çevre, eğitim, enerji politikaları, sosyal ve bölgesel kalkınma politika hedeflerine ulaşabilmek için kullandıkları ekonomi politikalarından biri de teşvik sistemidir. Türkiyeʼde uygulanan teşvik politikaları, öncelikle bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmak amacı taşımaktadır. Avrupa Birliği (AB)ʼne uyum sürecinde teşvik sisteminde genel olarak değişiklik yapılmıştır. Bölgesel dengesizlikleri ortadan kaldırmak için uygulanan yatırım teşviklerinin yanında Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) yatırımları, önemli sanayi yatırımları ve stratejik yatırımları da destekleyen teşvik politikası uygulanmaya başlanmıştır. Teşvik sistemi içerisinde yatırım yeri tahsisleri de önemli bir araç olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada, öncelikle yatırımlar ve teşvik sistemi genel olarak değerlendirilmiş, ABʼde uygulanan sistem incelenmiş ve ikincil veriler kullanılarak Türkiyeʼde uygulanan teşvik sisteminin gelir ve istihdam etkisi analiz edilmiştir. Türkiyeʼde teşvik mevzuatında günümüze kadar uygulanan değişimler değerlendirilmiş ve teşvik politikalarının içerisinde yatırım yeri tahsislerinin uygulanma yöntemleri hakkında bilgi verilmiştir. Teşvik sistemine ilişkin oluşturulan veri setinden yararlanılarak hem ülke geneli, hem de teşvik sistemi içinde yatırım yeri tahsislerine yönelik durum analizi ve değerlendirme yapılmıştır. Son olarak ekonometrik model kullanılarak, teşvik sisteminin Türkiyeʼnin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH)ʼsı ve istihdam hacmi üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre Türkiyeʼnin altı bölgesinde 2001 ve 2013 yılları arasında teşvik kapsamında yapılan yatırımlardan 3., 4. ve 5. bölgelerde yapılan yatırımların GSYİHʼyı arttırdığı, 4. ve 6. bölgelerde yapılan yatırımların ise istihdamı olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak teşvik uygulamaları ve özellikle yatırımlara arazi tahsisi yoluyla bölgesel nüfus ve istihdam dinamikleri olumlu etkilenebileceği ve gelişme sorunlarının azaltılabileceği görülmektedir.