Türkiye modernleşmesinde taklit tartışmaları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENOL GÜNDOĞDU

Danışman: NAZAN ÇİÇEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Türkiye modernleşmesinde gerçekleştirilen taklit tartışmalarını ele almaktadır. Bu tartışmaları post-Tanzimat, post-Osmanlı ve post-Kemalizm olarak adlandırılan üç dönem üzerinden değerlendirir. Taklit tartışmaları bağlamında dönemlerin kendi içlerindeki özgünlüklerine dönemi temsil eden isimler üzerinden odaklanırken, dönemler arasında bir süreklilik görür. Batı'da ortaya çıkan "Doğu Sorunu" Osmanlı Devleti'nde bir "Batı sorunu"nun çıkmasına neden olur. Batı için "Doğu Sorunu" aynı zamanda bir kendilik sorunudur, zira oryantalizm sadece "Doğu"yu değil "Batı"yı da tanımlar. Bu doğrultuda Türkiye modernleşmesinde ortaya çıkan "Batı sorunu" da bir kendilik sorununa yol açarak hem Batı'nın hem de ülkenin ve toplumun kendilik üzerinden sorgulanmasına neden olmuştur. Bu sorgulamalar moderniteye içkin bir tartışma olan taklit tartışmaları bağlamına oturmaktadır. Türkiye modernleşmesine taklit tartışmaları bağlamında bakmak, modernleşen ülkelerin içinden geçtiği benzer süreçlerde Türkiye'nin özgünlüğünün serimlenmesine de olanak sağlar. Bu tartışmaların etkisi altında ortaya çıkan milliyetçi düşünce, Türkiye siyasi düşüncesinde ortaya çıkan akım ve ideolojilerin büyük kısmını şekillendiren bir zihniyet yapısının vücut bulmasına neden olur. Bu nedenle modernite sonrası şekillenen kriz söylemi ve bundan çıkış için ortaya çıkan düşünce, taklit söylemi üzerinden varılan bir kendilik algısını, tarihsel bir şekilde kurgulanan öz tartışmalarına dayandırır. Bu çalışma bu bağlamda bu üç dönemi temsil ettiği düşünülen üçer isme odaklanarak Türkiye modernleşmesini toplamda dokuz isim üzerinden anlamlandırmayı hedeflemektedir.