ASPİR ÇİÇEĞİ HASAT MAKİNASI TASARIMI VE PROTOTİP İMALATI (24.10.2024)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AKİF KÖKTAŞ

Danışman: Metin Güner

Özet:

Aspir (Carthamus tinctorius L.), papatyagiller (Asteraceae) familyasından bir bitkidir. Yüzyıllardır tarımı yapılan bu bitki, özellikle yağ elde etmek amacıyla yetiştirilir. Aspir bitkisinin çiçekleri sarı, turuncu veya kırmızı renkte olabilir ve genellikle yıllık yağış miktarının az olduğu iklimlerde ve kuru tarım sistemlerinde yetiştirilir. Bu tezde aspir çiçeğinin, tohumuna zarar verilmeden, vakum etkili bir hasat makinası ile toplanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda aspir çiçeğinin fiziko mekanik özellikleri belirlenmiş ve aspir çiçeği hasat makinasının tasarımı ve prototip imalatı yapılmıştır. Hasat makinasının tarla ve atölye testleri yapılarak performans karakteristikleri belirlenmiştir. Aspir çiçeği hasat makinası, hareketini traktör kuyruk milinden almakta negatif basınç yani vakum üreterek toplama başlıklarının yardımıyla ürünü üstten ve yanlardan tarayarak çiçekleri hasat etmekte ve siklon yardımıyla ürünü iletim havasından ayırmaktadır. Araştırma sonucunda en yüksek alan ve ürün iş başarısı, 17 cm toplama başlığı genişliği ve 1,84 km/h traktör ilerleme hızında sırasıyla 0,369 da/h ve 3,69 kg/h bulunmuştur. Toplama başlık genişliği 15 cm ve ilerleme hızının 0,71 km/h olduğu koşulda kirlilik oranı %16,49, en düşük kayıp oranı %26,13 ve en yüksek hasat etkinliği %73,7 olarak gerçekleşmiştir. En düşük yakıt tüketimi 17 cm başlık genişliği ve 1,84 km/h traktör ilerleme hızında 9,57 l/da saptanmıştır.