Düyun-u umumiyeden yapısal uyuma: Osmanlı ile Türkiye'de finansal sistemin gelişimi ve kamu maliyesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEM AKIN

Danışman: SERDAL BAHÇE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezde; Osmanlı ve Türkiye ekonomisinin dışa açılma ve serbestleşme evrelerinde finansal araçlar çerçevesinde başvurduğu mali uygulamaların iktisadi sonuçlarına odaklanılmaktadır. Azgelişmiş bir ülkede dünya/küresel kapitalizmle eklemlenme/bütünleşme süresinde ekonomik yapıdaki değişimde/dönüşümde önemli rol oynayan dış ticaret rejimi, finans sistemi ve kamu maliyesini tüm yönleriyle ele almak amaçlanmaktadır. Aynı zamanda 1838-1881 ile 1980-2002 dönemleri arasında sermaye birikiminin izlerini sürerek karşılaştırmalı tarihsel analiz bağlamında kamu borcu analitik çerçevesi içinde kapitalist gelişmenin kökleri aranmaktadır. Bu çalışmanın amacı, 1875-76 mali krizi ile Düyun-u Umumiye'nin ve 2000-2001 finansal krizi ile yapısal uyumun, finansal sistem ve kamu maliyesi bağlantısıyla daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabilecek bir değerlendirmedir. Çalışmadaki genel yaklaşım, kapitalist gelişme sürecinde finansal performans ve mali denge ile kamu borcu arasındaki etkileşimleri, makroekonomik evreler ile yapısal temellerine göre ayrıştırarak ve dış ekonomik koşullardaki değişimi de gözeterek incelemektir. Bu tez çalışmasında ekonomik yapıdaki değişim/dönüşüm ile birlikte finansal sistem ve kamu maliyesi ilişkisinin temel belirleyici olduğu kabul edilmektedir. Böyle bir bağlamda, finans sistemi aracılığıyla iç ve dış şoklara maruz kalan mali yapıda, kamu borcu üzerinden borçla yönetmek süreci getirilmektedir.