Language and Gender Ideologies: A Feminist Stylistic Analysis of Monica Ali's Brick Lane and In the Kitchen

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BATI DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DİLEK KAYA BAKAY

Danışman: NAZAN TUTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Monica Ali'nin Brick Lane ve In the Kitchen romanlarının feminist biçembilim çerçevesinde incelenmesiyle cinsiyet ideolojilerinin dildeki yansımalarını göstermeyi amaçlamaktadır. Romanlardaki kahramanların temsili, dil ve ideoloji arasındaki yakın ilişkiye odaklanan eleştirel dilbilimin öne sürdüğü görüşler doğrultusunda incelenmiştir. Analiz tümce düzeyinde gerçekleştirilmiş, M.A.K. Halliday'in işlevsel dilbilim kuramına dayanarak metinlerdeki kip (modality) ve geçişlilik (transitivity) kullanımlarına bakılmış ve ulaşılan bulgular cinsiyet ideolojileri bağlamında tartışılmıştır. Brick Lane romanının analizi, gereklilik kiplerinde kodlanmış olan kaderci ideolojinin kadınları teslimiyetçi ve güçsüz kıldığını ve bu durumun metindeki geçişlilik yapıları tercihlerinde (etken, edilgen vs.) yansıtıldığını göstermektedir. Aynı zamanda kahramanların dil kullanımlarına bakıldığında, kısıtlayıcı ideolojileri aşmanın ve özgürleştirici bir dili benimsemenin de mümkün olduğu görülmektedir. In the Kitchen romanının analizi, birbirine zıt cinsiyet ideolojilerinin kip kullanımlarında kodlanmış olduğuna ve bu kip seçimlerinin incelenmesiyle insanların değer ve inançlarındaki çelişkilerin göz önüne serilmesinin mümkün olduğuna işaret etmektedir. Romandaki geçişlilik kullanımları ise kişinin cinsiyetle ilgili değerlerinin aksine veya değerleri doğrultusunda eylemde bulunması konusunda eylemlilik (agency) ve özgür irade meselelerini ortaya koymaktadır. Bu çalışma ile metinlerdeki kiplik ve geçişlilik tercihlerinin analiz edilmesi sayesinde metinlerde söz konusu olan ideolojinin eleştirisinin desteklenebileceği ve gerekçelendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.