ATENOLOLÜN MİDE HEDEFLİ KONTROLLÜ SALIMININ İYONOTROPİK JELLEŞME VE EMÜLSİYON JELLEŞME YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP AKTAŞ
Danışman: Emine Bayraktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Atenolol düşük biyoyararlanıma sahip olduğu için yüksek dozlarda, sıklıkla kullanılır. Bu, tedavi sürecince hastalar için olumsuz yan etkilere sebep olabilir. Tezin amacı bunun önüne geçebilmek adına yenilikçi salım sistemleri hazırlamaktır. Bu amaçla iyonotropik ve emülsiyon jelleşme yöntemleriyle aljinat(ALJ)-kitosan(KİT), aljinat-gum arabik(GA) ve hafif yağlardan hindistan cevizi yağı(HCY) ve mineral yağ(MYAĞ) ile çalışmalar yapılmıştır. Çalışmada enkapsülasyon verimi, kontrollü salım, midede kalma süresi, taneciklerin sertliği-şekli gibi faktörler dikkate alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre KİT-ALJ kompleksinde en yüksek enkapsülasyon verimi %3(w/v) ALJ, %0,5(w/v) KİT ve %2(w/v) CaCl2'da %25,7 olarak bulunmuştur. Midede (0,1M HCl pH 1,2) gerçekleştirilen salım çalışmalarında %3(w/v) ALJ, %0,5(w/v) KİT ve %0,4(w/v) CaCl2'da %100 kümülatif salım elde edilmiştir. GA-ALJ kompleksinde en yüksek enkapsülasyon verimi %3(w/v) GA, %2,5(w/v) ALJ ve %10(w/v) CaCl2'da %75,75 olarak bulunmuştur. Salım çalışması yaklaşık 4 saat midede ardından yaklaşık 3 saat ince bağırsakta (PBS pH 7,4) gerçekleştirilmiştir. Midede %25,25'lik kümülatif salım, toplamda %35,91 ile GA'nın %3(w/v), ALJ'in %3(w/v) ve CaCl2'nün %10(w/v) olarak kullanıldığı formülasyon en kontrollü salımının gözlendiği formülasyon olarak bulunmuştur. GA-ALJ-hafif yağlar ile yapılan çalışmalarda en yüksek enkapsülasyon verimi HCY 'de %15(v/v)'lik derişimiyle %78,42, MYAĞ'da %20(v/v)'lik derişimiyle %81,18 olarak elde edilmiştir. En iyi yüzme özelliği 48 saat boyunca %100 yüzme sağlayan %20(v/v) MYAĞ ile elde edilmiştir. 29 saat boyunca salım yapılmıştır. HCY'de en iyi salım midede %72,07 ve tüm salım sonunda %86,47'lik salım yapan %10(v/v) ile MYAĞ'da ise midede %85,21 ve tüm salım sonunda %95,39'luk salım yapan %15(v/v) ile elde edilmiştir. Bu şekilde elde edilen tanecikler, mide sıvısında 24 saat boyunca salım yapabilmiş ve midede yüzebilen özellik göstermiştir. Haziran 2023, 164 sayfa Anahtar Kelimeler: Atenolol, kontrollü ilaç salımı, iyonotropik jelleşme yöntemi, emülsiyon jelleşme yöntemi, kitosan, aljinat, gum arabik