Doğru akım özdirenç yöntemi ile yeraltı barajlarında yer seçimi uygulaması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN KAYA
Danışman: MEHMET EMİN CANDANSAYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mevcut uygulamalarda, saha gözlemi sonucu baraj yeri ekseni belirlenir. Bu eksenin memba ve mansap tarafında Jeofizik çalışma olarak, Doğru Akım Özdirenç (DAÖ) düşey elektrik sondaj ölçüleri alınmaktadır. Bu verilerin bir boyutlu ters çözümü sonucu elde edilen özdirenç modelleri ile de sondajlar önerilmektedir. Mevcut jeoloji ve jeofizik çalışmaları, vadi boyunca alüvyonun 3B dağılımının tespiti, olası gömülü boşluk, fay, blok malzeme vb. yanal ve düşey süreksizliklerin tespitinde yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, yukarıdaki belirsizliklerin giderileceği Jeofizik çalışma önerilmektedir. Başlangıçta yapılan jeoloji ve hidrojeoloji saha gözlemlerinin ardından, vadi boyunca paralel hatlarda DAÖ sondaj profil ölçüsü alınmalı ve bu verilerin 2B ve/veya 3B ters çözümü yapılmalıdır. Ters çözüm sonucu elde edilecek 2B ve 3B özdirenç modelleri ile vadi boyunca alüvyonun 3B yayılımı ortaya çıkarılır. Yine alüvyon içindeki olası gömülü boşluk, blok malzeme, vadiyi dik kesen süreksizlikler belirlenir. Jeofizik özdirenç modellerinin yorumu ile olası eksen doğrultuları seçilir. Bu eksen doğrultuları boyunca DAÖ sondaj-profil ölçüleri alınır. Bu yeni verilerin 2B ters çözümü ile olası baraj eksenleri boyunca süreksizlikler ve alüvyon geometrisi ortaya çıkarılır. Tüm bu çalışmalar sonunda eksen yeri seçilir. Bu kapsamda, Ankara, Nallıhan' da yapılması planlanan bir yeraltı baraj yerinde DAÖ sondaj profil verileri toplanmıştır. Bu veriler 2B ve 3B ters çözüm algoritmaları ile yorumlanmıştır. Önceki çalışmalardan belirlenen eksen yerinde alüvyonun kalın olduğu tespit edilmiştir. 2B ve 3B özdirenç modellerinin yorumu sonucu önceki planlanan eksenin 100 metre mansap tarafında yeni bir eksen yeri önerilmiştir. Önceki çalışmada önerilen baraj eksenine göre, bu yeni eksen yeri daha dar ve alüvyon kalınlığı daha incedir. Ayrıca, suyun depolanacağı rezervuar alan daha genişlemiş olacaktır. Bu tez çalışmasında, yeraltı barajlarının yer seçimi, baraj yapımı ve baraj işletilmesi sırasında yapılması gereken güncel teknolojinin kullanıldığı jeofizik çalışmalar önerilmiştir.