İklim değişikliğinde alternatif politikaların etkinliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİGEN EDA AKBULUT

Danışman: AYŞE BURÇA KIZILIRMAK YAKIŞIR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyamız birçok defa küresel iklim değişikliği ile karşılaşmıştır. Ancak son dönemde yaşanan ve yer yüzündeki her canlı için tehdit oluşturan son iklim değişikliği, 150 yılı aşkın bir süredir devam eden insan faaliyetlerinin bir sonucu olarak diğerlerinden ayrılmaktadır. Sanayileşme ile değişim gösteren insan faaliyetleri, doğanın dönüştürme potansiyelinden daha hızlı bir şekilde sera gazı emisyonlarını arttırmıştır. Son 20 yıldır, daha bilinçli ve etkin bir tutum sergilenmekte ve küresel ısınmayı engellemek için çeşitli politikalar uygulamaya konmaktadır. Çalışma sırasında uygulanan bazı iklim değişikliği politikaları incelenmiştir. Ancak teorik ve ampirik çalışmalar incelenirken, piyasa tabanlı politikalardan karbon vergisi ve emisyon ticaret sisteminin başarısı üzerinde yoğunlaşılmıştır. Avrupa ülkeleri içerisinde hem emisyon ticaret sistemi uygulanmakta hem de 1990'lı yıllardan beri karbon vergisi uygulayan ülkeler bulunmaktadır. 22 Avrupa ülkesinin 1996-2006 yıllarına ait verileri kullanılarak, Sabit Etki Modeli ile politikaların kişi başı fosil yakıt tüketimi ve sera gazı emisyonları üzerindeki etkisi tahmin edilmeye çalışılmıştır. Tahmin sonuçlarında, karbon vergisi ve emisyon ticaret sisteminin kişi başı fosil yakıt tüketimini azaltmada başarılı olduğu, ancak sera gazı emisyonlarını azaltmada sadece karbon vergisinin etkili olduğu tespit edilmiştir. İlgilenilen dönemin Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi'nin ilk aşaması olması ve karbon fiyatlarının aşırı dalgalanma göstermesi, politikanın sera gazı emisyonlarını azaltmadaki başarısını etkilemiştir. Karbon vergisi, sera gazı emisyonlarını azaltıcı etki yaratmasına rağmen, vergi politikasının amacına uygun şekilde yürütülememesi sebebiyle, sonuçlar tatmin edici çıkmamıştır.