Öğretmenlerin iş yerinde öğrenmesi ile öğrenme stilleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET NURİ ÖZTÜRK
Danışman: İnayet Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada öğretmenlerin iş yerinde öğrenmesiyle öğrenme stilleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Öğretmenlerin iş yerinde öğrenmesi iş yerinde öğrenme konuları, iş yerinde öğrenme nedenleri ve iş yerinde öğrenme yöntemleri boyutlarında ele alınmıştır. Öğrenme stillerinin belirlenmesinde Honey ve Mumford yetişkin öğrenme stilleri temel alınmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde nicel bir araştırmadır. Araştırmanın hedef evrenini Ankara ilinde kamu ilkokul ve ortaokullarında görev yapan 28745 öğretmen; örneklemi ise hedef evrenden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 537 ilkokul öğretmeni ile 435 ortaokul öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, "Öğretmenlerin İş Yerinde Öğrenme Konuları Ölçeği", "Öğretmenlerin İş Yerinde Öğrenme Nedenleri Ölçeği", "Öğretmenlerin İş Yerinde Öğrenme Yöntemleri Ölçeği" ve "Öğrenme Stilleri Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma ile t-testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi gibi parametrik ve parametrik olmayan istatistik teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlara göre öğretmenler genellikle öğrencileri motive etme, derse katma ve onlara geribildirim verme konularında öğrenmektedir. Bunu alan bilgisi, mesleki beceriler ve mesleğe uyum konuları izlemektedir. Yabancı dil, proje yapmak, teknolojiyi kullanmak konularını içeren yeniliklere uyum boyutunda ise kısmen öğrenmektedirler. Öğretmenler iş yerinde en çok kendilerini değerlendirerek eksiklerini gidermek ve kendi öğretmenlik tarzını oluşturmak amacıyla öğrenmektedir. Öğretmenleri iş yerinde öğrenmeye görece en az motive eden amaçlar ise diğer meslektaşlarından geri kalmamak ve denetimlerde yüksek performans göstermektir. Öğretmenler, iş yerinde, genellikle mesleki kitapları ve akademik araştırmaları okuyarak ve seminerler aracılığıyla öğrenirken; sosyal ağlardan öğrenme yöntemine nadiren başvurmaktadırlar. Öğretmenler en çok aktivist, sonra sırasıyla pragmatist ve yansıtmacı, en az da teorici öğrenme stiline sahiptir. Kadın öğretmenler çoğunlukla aktivist ve pragmatist stile sahip iken erkekler aktivist ve yansıtmacı stile sahiptir. Aktivist öğretmenler proje çalışmalarına ve eTwinning öğrenme etkinliklerine diğer stile sahip öğretmenlere göre daha fazla katılırken yansıtmacılar daha az katılmaktadır. Öğrenme stillerine göre aktivistler iş yerinde en çok öğrenen, pragmatistler ise en az öğrenen gruptur. Öğrenme stilleri, iş yerinde öğrenme konularını yeniliklere uyum, mesleğe uyum, öğrencilerle iletişim ve alan bilgisi boyutlarında; iş yerinde öğrenme nedenlerini sadece öğretim becerilerini geliştirmek amacıyla öğrenme boyutunda; iş yerinde öğrenme yöntemlerini ise tüm boyutlarda yordamaktadır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak öğretmenlerin yabancı dil öğrenmeleri, eTwinning öğrenme etkinlikleri, kitlesel açık çevrimiçi dersler (KAÇD) ve proje çalışmalarına daha çok katılmaları gibi öneriler geliştirilmiştir. Ayrıca deneyimli öğretmenlerin deneyimlerinden mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin daha fazla yararlanmasının sağlanması önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Öğretmenlerin iş yerinde öğrenmesi, öğrenme stilleri, mesleki gelişim,