Koyunlarda klinik, mikrobiyolojik ve biyokimyasal metotlar ile subklinik mastitislerin saptanması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK DOĞUM VE JİNEKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR PİR YAĞCI
Danışman: MUSTAFA KAYMAZ
Özet:70 6. ÖZET Koyunlarda Klinik, Mikrobiyolojik ve Biyokimyasal Metotlar ile Subklinik Mastitislerin Saptanması Bu çalışmanın amacı, Kırıkkale bölgesindeki koyunlarda subklinik mastitisin prevalansını ve etiyolojisini belirlemek ve koyunlarda subklinik mastitis sonucu sütteki klor ve sodyum düzeyinde, ALP, LDH ve NA-Gase enzim aktivitesinde, SHS'da ve CMT skorlarındaki değişimleri tespit etmektir. Kuzulama sonrası 4-7 haftadaki 100 koyundan alınan toplam 200 süt örneği incelendi. Tüm süt örneklerinde SHS, CMT, ALP, LDH ve NA-Gase enzim aktiviteleri, Na ve Cl düzeyleri incelendi ve bakteriyolojik muayene yapıldı. Bakteriyolojik inceleme aerobik bakterileri kapsadı ve somatik hücreler mikroskopik yöntemle sayıldı. Süt serumu enzim ve mineral incelemeler için kullanıldı. Bakteriyolojik kültür sonucu pozitif olarak klasifiye edilenler subklinik mastitis olarak kabul edildi. incelenen 200 süt örneğinin 13'ü (%6,5) bakteriyolojik açıdan pozitif olarak tespit edildi. Alınan tüm örneklerin %5,5'inde ve bakteriyolojik olarak pozitif olan %84,61'de koagulaz negatif stafilokoklar izole edildi. Sonuçta 11 koagulaz negatif stafilokok ve 2 gram pozitif difteroid çomak izole edildi. Subklinik mastitisin prevalansı %6,5 olarak belirlendi. Enfekte olmayan memelerden elde edilen süt örneklerindeki CMT skorları oldukça değişken olarak saptandı. Koagulaz negatif stafilokokal enfeksiyonların sadece %9,09'u CMT pozitif olarak belirlendi. Bakteriyolojik olarak pozitif olan süt örneklerinde CMT'nin sensitivitesi %15 ve spesifitesi %3 olarak belirlendi. Somatik hücre sayımı mikroskobik yöntemle yapıldı ve SHS ortalaması bakteriyolojik olarak pozitif süt örneklerinde 300.000-1.000.000 ve bakteriyolojik olarak negatif süt örneklerinde <00.000 olarak ölçüldü, iki grup arasındaki farkın p<0,001 düzeyinde olduğu, ancak SHS ve CMT arasında belirgin bir korelasyon olmadığı tespit edildi. Bakteriyolojik olarak negatif süt örneklerinde sodyum ve klor düzeyleri sırasıyla 56,26 ve 47,13 mg/100g olarak ölçülürken, bakteriyolojik olarak pozitif örneklerde sırasıyla 78,65 ve 72,67 mg/100g olarak bulundu ve iki grup arasındaki fark p<0,001 düzeyinde önemli olarak tespit edildi. Sağlıklı memelerden alınan süt örneklerinde ALP, LDH ve NA-Gase enzim aktiviteleri sırasıyla 110.12, 65.60 ve 23.51 U/L olarak ölçülürken, subklinik mastitisli memelerden elde edilen süt örneklerinde bu değerler sırasıyla 194.69, 452.23 ve 79.38 U/L olarak tespit edildi ve iki grup arasındaki fark p<0,001 düzeyinde önemli olarak belirlendi. Sonuç olarak; sunulan çalışma göstermektedir ki, koyunlarda subklinik mastitislerde CMT'nin sınırlı bir diagnostik değeri vardır. Koagulaz negatif stafilokoklar subklinik mastitislerin yaygın nedenidir. Subklinik mastitisli memelerden alınan sütlerde ALP, LDH ve NA-Gase aktivitesindeki ve Na, Cl düzeyindeki artışlar koyunlarda meme içi enfeksiyonların indikatörü olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Koyun, subklinik mastitis, CMT, SHS, biokimyasal profil.