Aile işletmelerinde yönetimin devri sürecinde aile örgüt kültürünün y kuşağına aktarılmasında bir model önerisi: Spiritüel iletişim

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HABİB İZZET ZORLUOĞLU

Danışman: SEMA BECERİKLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada ülke ekonomilerinde önemli bir yere sahip olan aile şirketlerinde halen orta ve kısmen üst kademelerde yerini almaya başlayan Y kuşağının statüsüne ve bir önceki kuşak olan X kuşağı ile geliştirdiği ilişkilere dair açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada kuşaklar arasındaki ilişkilerin boyutlarının derinlemesine incelenebilmesi, arka plandaki gömülü içeriklerin ortaya çıkarılabilmesi, ilişkilerinin asıl dinamiklerinin tespit edilmesi, bunların beslendiği kaynakların ortaya konulması ve bu kapsamda elde edilen sonuçların analizinin yapılabilmesi için bir araştırma yapılmıştır. Araştırmanın odak noktasında aile işletmelerinde yönetimin devri sürecinde aile örgüt kültürünün Y Kuşağına aktarılmasında spiritüel iletişimin kullanılabilirliğini gözlemlemektir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak aile işletmelerinin kurucu ve varislerine yöneltilen sorular kapsamında yüz yüze görüşme şeklinde yapılan araştırmadan elde edilen en genel sonuç yöneltilen sorular karşısında katılımcıların mevcut yapıda kırılganlığa yol açacağı düşüncesi ile çekimserlik göstermesi olmuştur. Bununla birlikte aile işletmelerinin bir sonraki kuşağa devri sürecinde kurumsal bir hazırlığı olmadığı, kuşaklar arasındaki temel sorunların ise iletişim biçiminden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Kurucu ve varis arasında emir komuta şeklinde gerçekleşen iletişim biçiminin Y kuşağı üzerinde baskı oluşturduğu dolayısı ile kurucuya yönelik bir direnç geliştiği tespit edilmiştir. Ayrıca liyakat ilkesi yerine genellikle en büyük erkek varisin işletmenin başına geçmeye doğal aday olarak görülmesi diğer üyelerin bağlılığını zayıflattığı ve örgüt kültürü aktarımının zorlaştığı tespit edilmiştir. Son olarak aile işletmeleri ve bu işletmelerdeki X ve Y kuşakları arasındaki ilişkilerin açıklanması ve analiz edilmesinde standardize nicel çalışmaların yanında nitel çalışmalar için yöntemler geliştirilmesi gerektiği görülmüştür.