Karaî Âlim Ya'kûb el-Kirkisânî'nin (10. yüzyıl) Kitâbu'l-Envâr ve'l-Merâkıb isimli eserinde Yahudi mezhepleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATIMA BETÜL TAŞ

Danışman: Yasin Meral

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Karaî âlim Ya'kûb el-Kirkisânî'nin (10. yüzyıl) Kitâbu'l-Envâr ve'l-Merâkıb isimli eserindeki Yahudi mezhepleriyle ilgili anlatımı incelediğimiz bu tez çalışması, giriş, üç ana bölüm ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tez çalışmasında benimsenen ilkeler ve başvurulan kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra, el-Kirkisânî'nin hayatı ve eserlerinden bahsedilmiş; Yahudi, Hıristiyan ve İslam eserlerinde Yahudi mezhepleri hakkındaki yazıların gelişimi konu edilmiştir. Birinci bölümde, el-Kirkisânî'nin ilk dönem Yahudi mezhepleri hakkında verdiği bilgiler ve mezheplere yönelttiği eleştiriler, Yahudi, Hıristiyan ve İslam eserleriyle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde, Orta Çağ Yahudi mezhepleriyle ilgili el-Kirkisânî'nin kaleme aldığı bilgi ve eleştiriler, Yahudi ve İslam eserleriyle kıyaslanarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde, el-Kirkisânî'nin Rabbanilik hakkındaki yazıları ve onlara reddiyesi Rabbani kaynaklarla karşılaştırılarak konu edilmiştir. Sonuç bölümünde, tezde bahsedilen konulara dayanılarak tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.