TÜRKİYE'DE ÇEVRE AMAÇLI TARIM ARAZİLERİNİ KORUMA (ÇATAK) UYGULAMALARININ İNCELENMESİ: KASTAMONU İLİ ARAŞTIRMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM DELİKKAYA
Danışman: YENER ATASEVEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğal kaynaklar, çevre ve tarım birbirleri ile bağlantılı ve iç içe olan alanlardır. Doğal kaynaklara daha az baskı yapan tarımsal üretim tekniklerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaca yönelik oluşturulacak etkin tarım - çevre politikaları tarımın sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir. Bu sebeple Türkiye kendi koşullarına uygun tarım-çevre politikalarını geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu politikalardan biri 2006 yılında başlayan "Çevre Amaçlı Tarım Arazilerini Koruma (ÇATAK) Programı'dır. Program tarımsal faaliyetlerin çevre üzerine olan etkilerinin azaltılması yönünde yapılan çalışmalar açısından bir dönüm noktası oluşturmuştur. Araştırma kapsamında Basit Oransal Örnekleme Yöntemi ile bulunan 81 üretici ile yüz yüze yapılan anketler sonucunda üreticilerin demografik özellikleri, araştırma alanındaki ÇATAK Programı kapsamında oluşan değişiklikler, ÇATAK desteğinden yararlanan üreticilerin sosyal, ekonomik ve çevre açısından öncelikleri ve ÇATAK programı doğrultusunda destek alan üreticilerin tarımsal üretim sürecindeki benimsedikleri hedefler ve aynı zamanda üreticilerin tarımsal üretimde uygulama öncelikleri ile geleceğe ilişkin politika beklentileri ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Bu kapsamda verileri değerlendirmek amacıyla Basit Aritmetik Ortalama Yönteminden yararlanılmıştır. ÇATAK programının getirdiği değişiklikleri, Üreticilerin ÇATAK Programını tanıma ve memnun olma ve işletmelerde ÇATAK öncesi/sonrası uygulanan değişikliklerin neler olduğunu görebilmek amacıyla Likert Ölçeğinden faydalanılmıştır. Bu tez çalışması ile Kastamonu ilinde ÇATAK Programı kapsamındaki üreticilerin tercihleri anlaşılmış, yaptıkları uygulamalar incelenmiş ve bu uygulamaların sonuçları sosyal, ekonomik, çevre ve insan sağlığı açısından değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda üreticilerin ÇATAK destekleri ile birlikte verim ve kalite artışı sonucunda tarımsal gelirlerinde artış olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışma ile üreticilerin çevre dostu üretim tekniklerini ve tarımsal üretimde çevresel sürdürülebilirliğe fayda sağlayacak uygulamaları ÇATAK destekleri sonucunda daha fazla tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.