MİKROBİYOTA KAYNAKLI POSTBİYOTİKLERİN İNFLAMATUVAR BAĞIRSAK HASTALIKLARINA KARŞI ANTİ-İNFLAMATUVAR VE REJENERATİF POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLSÜN BOLAT
Danışman: Fadime Kıran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalar, bağırsak mikrobiyotası ve sağlık arasında önemli bir ilişki kurmaktadır. Bağırsak mikrobiyota çeşitliliğinde meydana gelen değişiklikler ülseratif kolit ve crohn hastalığı başta olmak üzere inflamatuvar bağırsak hastalıklarının gelişiminde ve ilerlemesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte güncel çalışmalar, bazı spesifik mikrobiyota bileşenlerinin ve ürettikleri metabolitlerin inflamatuvar bağırsak hastalıklarının tedavisinde kulanılabilirliğine işaret etmektedir. Mevcut tez çalışmasının amacı, anne sütü ile beslenen yenidoğan fekal mikrobiyotasından izole edilen Lactiplantibacillus plantarum HM-1 suşu kaynaklı postbiyotiklerin, hidrojen peroksit ile stimüle edilen DLD-1 (ATTC CCL-221) hücre hattı üzerindeki anti-oksidan ve rejeneratif potansiyelini ve lipopolisakkarit (LPS) ile indüklenen RAW264.7 fare makrofaj hücre hattı üzerindeki immün-stimülant rollerini belirlemektir. Hücreler değişen dozlarda postbiyotikler ile muamele edilmiş ve potansiyel etkileri MTT ve qRT-PCR analizleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde postbiyotiklerin, hidrojen peroksit ile oluşturulan oksidatif hasara karşı DLD-1 hücrelerinde CAT ve SOD1 genlerinin ve anti-oksidan savunma sistemlerini çeşitli mekanizmalar aracılığıyla düzenleyen NRF2 ve KEAP genlerinin ifadesini artırdığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, RAW264.7 fare makrofaj hücrelerinin proliferasyonunu teşvik ettiği belirlenen postbiyotiklerin interlökin (IL)-12, IL-6, IL-1β ve tümör nekroz faktörü (TNF)-α gibi konak savunma tepkisinde yer alan anahtar sitokinlerin üretimini teşvik ederek immun-stimülant etki sergilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak tamamlanan tez çalışması; mikrobiyotanın faydalı üyeleri tarafından üretilen postbiyotiklerin inflamatuvar bağırsak hastalıklarına karşı koruyucu etki sağlamak, önlemek veya tedavi etmek amacıyla profilaktik ya da terapötik bir ajan olarak tasarlamasına yönelik doğal, alternatif ve yeni bir yaklaşım sunmaktadır.