Romatoid artrit hastalarında IGF-1 (insülin-like growth faktör-1), IGFBP-3 (insülin, like growth faktör binding protein-3) düzeylerinin osteoporoz etyopatogenezindeki rolü

ALEV YÜCEL (KAZANCI)

Romatoid artrit hastalarında IGF-1 (insülin-like growth faktör-1), IGFBP-3 (insülin, like growth faktör binding protein-3) düzeylerinin osteoporoz etyopatogenezindeki rolü

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALEV YÜCEL (KAZANCI)

Danışman: ŞEBNEM ATAMAN

Özet:

Ill ÖZET Romatoid artritte(RA) kemik yapım yıkımında artış ve kemik kitlesinin kaybı sık görülen bir klinik problemdir. Inflamasyonun, kemik yapımının önemli bir lokal düzenleyicisi olan insulin like growth faktör-1(IGF-1) ve biyolojik aktivite modülatörü insulin like growth faktör binding protein-3 (IGFBP-3) üzerine etkileri güncel olarak araştırılan bir konudur. Bu çalışmada, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümüne başvuran 50 RA'li ve 30 kontrol bireyinde, IGF-1 ve IGFBP-3'ün hastalık aktivasyonu ve kemik mineral yoğunluğu(KMY) ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. RA grubunda kontrol grubuna göre, KMY değerleri ve IGFBP-3 düzeyi daha düşük, TNF-alfa, total ALP ve osteokalsin düzeyleri ise daha yüksekti, ancak istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. ESH, CRP, RF, IL-6 düzeyleri ise kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0.05). iki grup arasında IGF-1 düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. ESH, CRP, IL-6 ve TNF-alfa düzeyleri ile KMY değerleri arasında ilişki saptanmadı. Bu durum bir kez ölçülen hastalık aktivite belirteçlerinin, aktivasyon dönemlerinin sayı ve süresi hakkında doğru bir bilgi verememesine bağlandı. Aktif RA'li ve remisyonda olan RA hastaları karşılaştırıldığında, IGF-1 ve IGFBP-3 düzeyleri açısından iki grup arasında fark bulunamadı. Aktif RA'li grupta lomber, femoral T-skor ve KMY değerleri daha düşük, IL-6, TNF-alfa değerleri daha yüksek bulundu. Ancak istatistiksel olarak bu fark anlamlı değildi. ESH ve 28 ekleme göre DAS (hastalık aktivite skoru) ise aktif RA'li grupta daha yüksek bulundu (p<0.01). Premenopozal ve postmenopozal RA gruplarında kontrol gruplarına göre IL-6 daha yüksek, IGFBP-3 düzeyi ise daha düşük bulundu, ancak istatistiksel olarak bu fark anlamlı değildi. RA'li hastalarda, inflamatuar sitokinlerin IGF-1 ve IGFBP-3 büyüme faktörlerinin sentezini engellemesi olasıdır. Bu da RA hastalarında komplikasyon olarak ortaya çıkan osteoporozun etyopatogenezinde yer alan nedenlerden biri olabilir.