Estetik olanın siyasal olanla ilişkisi: Hannah Arendt'te siyasal estetiğin koşulu olarak sensus communis

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA YILDIRIM

Danışman: Erdal Cengiz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı, Kant'ın estetik bir kavramı olan sensus communis'in Hannah Arendt tarafından ortak yaşam ideali için siyasi bir kavrama nasıl dönüştürüldüğünün açığa çıkarılmasıdır. Bu kapsamda tezin birinci bölümü düşünme etkinliğinin çözümlenmesine ayrılmış, Arendt'in düşünmeyi özerkleştirme çabası ortaya konmuştur. Düşünmenin özerkleşmesinin ortak yaşam ideali olan sensus communis'in için önemi gösterilmiştir. Bu bölümünde, "derin düşünme" veya "tefekkür" olarak çevrilen vita contemplativa'nın gösterdiği düşünme biçiminin hem düşünme etkinliğine hem de siyasete etkisi ortaya konmuştur. Bu bölümde, contemplativa'nın iki biçimi olduğu iddia edilmiştir. Vita contemplativa'nın karşıtı vita activa ikinci bölümün konusunu oluşturmaktadır. Bu kapsamda vita activa etkinlikleri emek, iş ve eylem çözümlemesi yapılarak aralarındaki farklar ortaya konmuştur. Bu bölümde ayrıca Arendt'in çok fazla önem verdiği eylem teorisinin niteliklerine yer verilmiştir. Ayrıca bu bölümünde yeni bir siyaset felsefesi için sensus communis temelli eylemin kamusal alanda görünür kılınması gerektiği iddia edilmiştir. Üçüncü bölümde ise, öncelikle Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi eserinin siyaset açısından neden önemli olduğu ortaya çıkarılmaktadır. Ayrıca estetik ile siyasetin ortak temelleri ortaya konmaktadır. Bu bağlamda estetik bir kavram olan sensus commmunis'in siyasi bir kavrama dönüştürülmesi ve sensus communis'in nitelikleri gösterilmiştir. Bu bölümde sensus communis'in ortak yaşam ideali olarak gerçeklik kazanması için eleştirel düşünme ile desteklenmesi gerektiği iddia edilmiştir.