İşitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin sınıf düzeylerine göre işiten öğrencilerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMİN KÜLTÜREL TEMELLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA AĞIN HAYKIR
Danışman: İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okuduğunu anlama becerisi öğrenim basamakları tamamlandıktan sonra da kullanılan yaşamsal bir beceridir. Normal gelişim gösteren bireylerde olduğu gibi engelli bireylerde de okuduğunu anlama akademik başarının önemli bir öğesidir. Bu araştırmada engelli bireyler grubu içinde yer alan işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin sınıf düzeylerine göre işiten öğrencilerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama modelindeki araştırmanın çalışma grubunu 224'ü işitme engelli, 397'si işiten olmak üzere 621 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılar 2018-2019 eğitim öğretim yılında 2, 4, 8 ve 12.sınıf düzeylerinde devlet okullarında öğrenim gören işitme engelli ve işiten öğrencilerdir. İşitme engelli öğrencilere ilişkin veriler araştırmacı tarafından hazırlanan Katılımcı Bilgi Çizelgesi ile toplanmıştır. Okuduğunu anlama verileri 2, 4, 8 ve 12. sınıf okuduğunu anlama ölçme araçları ile toplanmıştır. Araştırmada toplanan veriler SPSS Statistics 23.0 paket programıyla çözümlenmiştir. İşiten ve işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını karşılaştırmak için Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way Anova) tekniği kullanılmıştır. Bulunan farklılıkların kaynağını belirlemek için Tukey Post-Hoc analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin kendi sınıf düzeylerinde öğrenim gören işiten yaşıtlarının gerisinde olduğu görülmüştür. İşitme engelli öğrencilerin koklear implant veya işitme cihazı kullanma durumlarına, kullandıkları dillere, eğitim ortamına ve işitme kaybının düzeyine göre kendi aralarında okuduğunu anlamada ilkokul düzeyinde farklılıklar olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlamada yaşadıkları güçlüklerin nedenlerinin belirlenmesine ve giderilmesine, ölçme araçlarının ve eğitim hizmetlerinin işitme engellilere göre düzenlenmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Türkçe eğitimi, okuduğunu anlama, işitme engellilerde okuduğunu anlama, özel eğitim