Patlıcan (Solanum melongena L.) bitkisi tohumlarının çimlenmesinde çinko (Zn) stresi ile meydana gelen DNA değişikliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SHAPOUR GHABELNEZAM

Danışman: EMİNE SÜMER ARAS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bitkilerin gelişip büyümelerini etkileyen birçok stres faktörü bulunmaktadır. Ağır metal kirliliği bu faktörlerden biridir. Günümüzde ağır metal kirliliği önemli çevresel problemlerden birisidir. Yükesek konsantrasyonlardaki bazı ağır metaller bitkileri ve bitkilerle beslenen insan ve hayvanları olumsuz yönde etkileyebilmektedirler. Hatta bu ağır metallerin bir kısmı düşük konsantrasyonda bile hücre ve dokularda toksik hasarlara neden olabilirler. Bu çalışmada, çinko (Zn) konsantrasyonuna maruz kalan patlıcan (Solanum melongena L.) tohumlarında çimlenme aşamasında meydana gelen etkilerin moleküler düzeyde ve populasyon düzeyinde belirlenmesi amaçlanmıştır. Artan Zn konsantrasyonuyla patlıcan tohumlarının kökünde büyümenin, kuru ağırlık ve toplam çözünür protein içeriğinin arttığı belirlenmiştir. Ancak toksik sınırlara ulaşıldığında çimlenmenin gerçekleşmediği gözlemlenmiştir. Ekotoksikolojide, RAPD analizi bitkiler için uygun bir biobelirteç olarak kabul edilmektedir. RAPD analizi için, 8 RAPD primerinin özgün polimorfik bant paterni gösterdiği bulunmuştur ve bunu takiben patlıcan tohumlarının kontrol örneklerinde belirlenen toplam 129 bant kullanılmıştır. Zn kontaminasyonundan sonar kontrol tohumlarına göre RAPD profilindeki değişiklikler çeşitli bant kazancı ve/veya kaybı içermiştir. Bu sonuçlar göstermiştir ki çeşitli çinko konsantrasyonlarında RAPD profiline göre genomik kalıp stabilitesi değişmiştir.