Atlarda anormal davranışlar ile bazı psikobiyolojik ajanlar arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER ÇAMKERTEN
Danışman: ASLAN KALINBACAK
Özet:47 ÖZET Atlarda Anormal Davranışlar ile Bazı Psikobiyolojik Ajanlar Arasındaki İlişkinin Araştırılması Serotonin, MAO ve L-Triptofan seviyeleri beşeri hekimlikte davranış bozukluğu ile ilgilendirilmiş psikobiyolojik ajanlardır. Ancak evcil hayvanlarda beşeri çalışmalara paralel olarak bu parametreler üzerine yapılmış araştırmalar oldukça azdır, adarda ise bu tarz bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu çalışmada agresif davranış gösteren adar ile normal adarda serotonin, MAO, L-triptofan arasındaki farklılıkların araştırılması amaçlandı. Çalışmada değişik ırk ve yaşlarda herhangi bir sağlık problemi olmayan, agresif davranış gösteren 10 aygır ile agresif davranış göstermeyen 10 aygır olmak üzere toplam 20 aygır kullanıldı. Agresif ve normal grubu oluşturan aygırların anamnez bilgileri alındı, her bir aygırın Vena jugularisinden kan örnekleri alınarak serotonin, L-triptofan, MAO, ALT, AST, GGT, Kreatinin ve tam kan değerleri incelendi. Serotonin (Normal: 215,7 ± 23,8 ; Agresif: 229,6 ± 31,92), L-triptofan(Normal: 35,16 ± 1,48; Agresif: 33,2 ± 2,28), MAO (Normal: 728,88 ± 23,68; Agresif: 795,16 ± 59,84) seviyelerinde de istatistiki olarak bir fark belirlenmedi. ALT, AST, GGT ve Kieatinin konsantrasyonlarında istatistiksel bir farklılık bulunmadı, bu durum aygırlarda görülen agresyonun herhangi bir organ rahatsızlığından kaynaklanmadığı şeklinde düşünüldü.48 Agresif atlarda RBC, HCT ve Hb değerlerinde artış şekillenmiş ve istatistiki olarak önemli olmuştur. Bu artışın agresif davranışlar ve strese bağlı olarak dalak konsantrasyonundan kaynaklanabileceği düşünüldü. Görsel kriterlerle agresyon olarak nitelendirilen aygır davranışlarının farklı psikolojik bozukluklar olabileceği, agresyonla ilişkili olduğu düşünülen serotonin, MAO ve L-triptofan seviyelerinde bu çalışmada istatistiksel olarak önemli farklılıkların elde edilemeyişi çalışılan numune sayısına bağlı olabileceğinden daha fazla sayıdaki deneğin kullanıldığı çalışmalara gereksinim olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın atlarda yapılacak benzer çalışmalara örnek olabileceği kanısına varıldı. Anahtar Kelimeler: At, Agresyon, Serotonin, MAO, L-Triptofan.