ENTANSİF ETÇİ PİLİÇ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE AYDINLIK İLE KARANLIK DÖNEMLER ARASINDAKİ GEÇİŞİN PİLİÇLERDE BESİ PERFORMANSI, DAVRANIŞ, VİLLUS GELİŞİMİ, KAS VE KEMİK ÖZELLİKLERİ İLE BAĞIŞIKLIK GÜCÜNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni Ve Hayvan Besleme Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT CAN GÜNDOĞAR
Danışman: Esin Ebru Onbaşılar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğal koşullarda gün batımı ve gün doğumu piliçlerin aydınlık ve karanlık döneme adapte olmalarını sağlamaktadır. Entansif piliç yetiştiriciliğinde ise aydınlık ve karanlık dönemler arasında geçiş olmadan bu dönemler aniden başlatılmaktadır. Bu durumun piliçlerde fizyolojik fonksiyonları etkileyebileceği ve bazı bozuklukların bu nedenle de artmış olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı; etçi piliç yetiştiriciliğinde aydınlık ile karanlık dönemler arasında gün doğumu ve batımı etkisi yaratacak kademeli geçişin piliçlerde besi performansı, davranış, villus gelişimi, beyaz çizgi oluşumu, kas ve kemik özellikleri ile bağışıklık üzerine etkilerini belirlemektir. Denemede ticari bir kuluçkahaneden temin edilen 270 adet günlük erkek etçi civciv (Ross-308) kullanılmıştır. Çalışma gün içinde aydınlık ve karanlık dönemler arasındaki geçişlerin ani veya kademeli (ışık şiddetinin değiştirilmesi) olmasına göre; ani geçiş grubu, 30 dakikalık kademeli geçiş grubu ve 1 saatlik kademeli geçiş grubu şeklinde 3 gruptan oluşmuştur. Kademeli geçiş yönteminde piliçlerin aydınlık dönemden karanlık döneme veya karanlık dönemden aydınlık döneme geçerken doğal ortamdaki gibi gün batımı veya doğumu etkisi yaratarak alışmaları sağlanmıştır. Bu amaçla aydınlık ve karanlık dönemler arasında ışık şiddeti değiştirilmiştir. Deneme 6 hafta sürdürülmüştür. İncelenen gruplarda canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, ölüm oranı ile yem yeme, gagalama, rahatlama ve tüy düzeltme davranışları, karkas ve karkas parçaları, göğüs eti kalite özellikleri ile beyaz çizgi skoru, tibial diskondroplasi ve gözün çapı ile retina ve kornea kalınlıkları bakımından herhangi bir farklılık görülmemiştir. Besinin 2. haftasında kademeli geçişin olduğu grupta yem tüketimi ve yemden yararlanma oranı daha yüksek bulunmuştur. Aydınlık ile karanlık dönemler arasında 30 dakikalık geçişin bulunduğu grupta ayak tabanı ile diz yanıkları daha fazla görülmüştür. Kademeli geçişin uygulandığı gruptaki piliçler daha az hareket etme ve su içme ile daha fazla oturma ve uyuma davranışı göstermişlerdir. Ayrıca bu gruptaki piliçlerde göz ve kalp relatif ağırlıklarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bağışıklık gücünün kademeli geçiş grubunda daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Aydınlık ile karanlık dönemler arasındaki geçişler sadece but eti özelliklerini etkilemiştir. Villus yüksekliği ile kript derinliği de 1 saatlik kademeli geçişin uygulandığı grupta daha yüksek bulunmuştur. Etçi piliç yetiştiriciliğinde aydınlık ile karanlık dönemler arasında 30 dakikalık geçiş yerine 1 saatlik kademeli geçiş uygulamasının daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.