Türk ve Fransız İş Hukuklarında disiplin cezaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI ELBİR

Danışman: SÜLEYMAN BAŞTERZİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Disiplin, diğer adıyla düzen, insan topluluklarının bir arada yaşayabilmeleri için bir ihtiyaçtan çok, zorunluluktur. İş hukukunda da bu zorunluluk ?işyeri? bakımından geçerlidir. İşyerinde disiplini sağlayacak otorite ?işveren?dir. İşverenin, Türk hukukunda iş sözleşmesinden kaynaklanan ?yönetim hakkı?, Fransız hukukunda ise işletmenin bir kurum oluşundan kaynaklanan ?yönetim yetkisi?ne sahip olduğu kabul edilir. Bu yönetim hakkının altında yer alan bir diğer hak/yetki de ?disiplin hakkı/yetkisi?dir. Lakin disiplin hakkının işverenin yönetim hakkına dayandırılarak serbestçe kullandırılması; işçi aleyhine sonuçlar doğuracak ve işverene, kanunun dolanma imkânı verebilecektir. Bu nedenle, Fransız hukukunda İş Kanununa eklenmiş olana hükümlerle bir disiplin hukuku oluşturulmuş ve disiplin hakkının çerçevesi çizilmiştir. Türk hukukunda ise böyle bir disiplin hukuku, iş yasaları tarafından meydana getirilmemiş olsa bile, öğretideki görüşler, içtihatlar, dolaylı olarak bu konuyu ilgilendiren yasal hükümler ve toplu iş sözleşmeleriyle kısmen de olsa bir disiplin hukuku oluşturulmuştur. Ayrıca, yönetim hakkı yalnızca diğer hukuk kaynaklarında boşluk bulunan hallerde ve bunlara aykırı olamayacak biçimde kullanılabileceğinden aynı durum disiplin hakkı için de geçerli olacak ve dolayısıyla işveren bu hakkını sınırsızca kullanamayacaktır. Yine de bu şekilde yapılandırılan disiplin hukuku işçiler bakımından yeterince koruyucu olmayıp Fransa örneğinde olduğu gibi belli yasal kurallarla düzenlenmesi çok daha yerinde olacaktır.