Ön çekime uğramış tekstil iplik üretim projesi işletme koşullarının ürün kalitesine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜRAY ÜRKMEZ

Danışman: GÜLAY ÖZKAN

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi ÖN ÇEKİME UĞRAMIŞ TEKSTİL İPLİK ÜRETİM PROSESİ İŞLETME KOŞULLARININ ÜRÜN KALİTESİNE ETKİSİ GürayÜRKMEZ Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman : Yrd.Dç.Dr. Gülay ÖZKAN Sentetik bir polimerin, tekstil materyali olarak kullanılabilmesi için elyaf özelliklerini karşılaması gerekir. Bunlar arastada ütölemeye imkan sağlayacak şekilde yüksek yumuşama ve ergime noktası, yeterli derecede kopma mukavemeti, kopma uzaması ve sıcak su içerisinde kabul edilebilir çekme sayılabilir, önemli bir sentetik lif olan polyethlene terephthalate (PET), poliester PET ile özdeşleşmiştir. Poliester ipliğin ilk üretim aşaması olan POY (Ön Çekime Uğramış-Kısmi Oryante İplik) üretiminden elde edilen iplikler, geniş kullanım alanına sahiptir. Bu üretim esnasında yukarıda bahsedilen özelliklerin sağlanması için polimerin üretim kasalarına gelinceye kadar geçen sürede meydana gelen bozunmanın belli değerlerin altında olması ve yeterli yönlenmenin sağlanması gerekir. Çalışmada, endüstriyel ölçekte POY üretimi sırasında, PET'in alıkonma zamanı, viskozite değeri, lif sarım hızı, üretim debisi, düze delik çapı, nem içeriği, soğutma hava hızı ve sürtünmenin ürün kalitesi üzerine etkisi incelenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise POY (lOOdenye 96 filaman) üretiminde önemli işletim parametreleri olan düze delik çapı, üretim debisi ve sarım hızının optimum değerlerini belirlemek amacıyla, îstatiksel Deneysel Tasarım ve Box Wilson optimizasyon metodu kullanılmıştır. Kopma Uzaması değeri optimizasyon kriteri olarak seçilmiştir. İşletim parametreleri ile optimizaston kriteri arasındaki bağlantı doğrusal regrasyon eşitliği ile MATLAB paket programı kullanılarak bulunmuştur. Tanımlanmış olan regrasyon eşitliği temelinde Box Wilson optimizasyon metodu uygulanmıştır. Düze delik çapı, üretim debisi ve sarım hızının optimum değerleri sırasıyla 205 micron, 49.74 gram/dakika, 2938 metre/dakika olarak belirlenmiştir. Ağustos 2001, Sayfa: 78 ANAHTAR KELİMELER : Endüstriyel POY Üretimi, Etkili Deneyleme, Optimizasyon i