Akran Yönderliği Tekniğinin Türkçe ve İngilizce Yazılı Anlatım Becerisinin Gelişimindeki Etkililiği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKET SELİN SAYIN ŞENER
Danışman: Dilek Peçenek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Akran Yönderliği Tekniğinin Türkçe ve İngilizce Yazılı Anlatım Becerisinin Gelişimindeki Etkililiği" başlıklı bu araştırmada, Sosyal Yapılandırmacılığı temeline alan Akran yönderliği tekniğine dayalı yazma etkinliklerinin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin Türkçe ve İngilizce yazılı anlatım becerilerine bir katkısının olup olmadığını değerlendirmek amaçlanmıştır. Akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine ve yazmaya karşı tutumlarına katkısının olup olmadığını ortaya çıkarmak bu araştırmanın bir diğer amacıdır. Akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin anadillerinde, hedef dillerinde, eleştirel düşünme becerilerinde ve yazma tutumlarında cinsiyetleri bakımından bir farklılık yaratıp yaratmadığını ortaya çıkarmak ise tezin alt amaçlarındandır. Araştırmada çalışma grubunu Ankara iline, Çankaya ilçesine bağlı bir devlet Anadolu Lisesinde onuncu sınıfta eğitim alan yüz öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada hem nicel hem de nitel verilerin sıralı bir şekilde toplanmasını amaçlayan karma desen kullanılmıştır. Nicel verilere ulaşmak için ön-test son-test kontrol deney gruplu deneysel yöntem kullanılmıştır. 1.dönem İngilizce dersi karne notlarına göre birbirine denk kontrol ve deney grupları oluşturulmuştur. Kontrol ve deney grubu öğrencileri ön test ve son testte kendilerine verilen görselden yola çıkarak anadilinde ve hedef dilde yazma etkinliğini tamamlamışlardır. Ön test sonrası deney gruplarına ardıl bir şekilde Türkçe ve İngilizce olmak üzere on saat akran yönderliği tekniği eğitimleri araştırmacı tarafından verilmiş ve eğitimler sonrası deney grupları on hafta boyunca akran yönderliği tekniği kullanarak yazma etkinliklerini tamamlamışlardır. Kontrol grupları ise anadilinde ve hedef dilde on hafta boyunca eğitim programlarında yer alan yazma etkinliklerine devam etmişler ve araştırmacı kontrol gruplarının Türkçe ve İngilizce metinlerine geribildirim vermiştir. On hafta boyunca kontrol grubunun anadili ve hedef dil yazma etkinliklerine araştırmacı geribildirim vermiştir. Kontrol ve deney grubu öğrencilerinin ön test ve son testte yazdıkları Türkçe ve İngilizce metinler alanlarında uzman üç değerlendirici tarafında puanlanmış ve puanların ortalaması esas alınarak iki grup arasındaki farkın istatistiksel analizi yapılmıştır. Ön test öncesi ve son test sonrası kontrol ve deney gruplarına eleştirel düşünme eğilimi ve yazma tutumu anketleri uygulanmış ve aradaki fark istatistiksel olarak ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin cinsiyetleri bakımından anadillerinde, hedef dillerinde, eleştirel düşünme becerilerinde ve yazma tutumlarındaki etkisi incelenmiştir. Nitel verilere ulaşmak için ise deney grubu öğrencileri tarafından ön test ve son testte yazılan metinler araştırmacı tarafından içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. Ayrıca, uygulama sonunda, gönüllü deney grubu öğrencileri ile araştırmacı tarafından yüz yüze yapılandırılmış sorularla görüşme gerçekleştirilmiş ve görüşmelerden elde edilen bulgular araştırmacı tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde dilen nicel ve nitel bulgulara göre akran yönderliği tekniğinin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen lise öğrencilerinin anadillerine ve hedef dillerine olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Ayrıca, akran yönderliği tekniğinin öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerine ve yazma tutumuna olumlu katkısının olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak, akran yönderliği tekniğinin kız öğrencilerin anadillerinde, hedef dillerinde, eleştirel düşünme becerilerinde ve yazma tutumlarındaki olumlu etkisinin erkek öğrencilere kıyasla daha fazla olduğu fark edilmiştir.