Melezleme Yoluyla Saksılı Minyatür Gül Islahı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ DOĞAN

Danışman: Soner Kazaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma, melezleme ıslahı yöntemiyle saksılı minyatür gül çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla, 2019-2021 yılları arasında yürütülmüştür. Bitkisel materyal olarak 12 adet ticari saksılı minyatür gül çeşidi, 2 adet ticari standart kesme gül çeşidi ve 2 adet farklı gül türü kullanılarak 46 farklı melez kombinasyonu oluşturulmuş ve 1101 adet melezleme yapılmıştır. Çalışmada, bütün gül genotiplerinin ploidi düzeyleri ile baba ebeveynlerin polen canlılık ve çimlenme oranları belirlenmiştir. Melezlemeler sonucunda, toplam 518 adet meyve ve 10 017 adet tohum elde edilmiştir. Kombinasyonlar arasında meyve başına ortalama tohum sayısı 13.67 adet, ortalama tohum çimlenme oranı ise %15.97 olarak saptanmıştır. Başta bitki başına çiçek sayısı, çiçek çapı ve bitki boyu olmak üzere; tekrarlamalı çiçeklenme, petal sayısı ve rengi gibi özellikler bakımından morfolojik karakterizasyon yapılmıştır. F1 genotiplerinde ön seleksiyon yapılarak A klonları oluşturulmuştur. İncelenen birçok özellik F1 genotipleri arasında geniş bir varyasyon göstermiştir. Toplam 1162 F1 genotipi arasında 450 adet genotip tekrarlı çiçeklenme özelliği gösterirken, 712 genotipte tekrarlı çiçeklenme görülmemiştir. F1 genotiplerinin bitki başına çiçek sayısı 1-11 adet, bitki boyları 16.58 - 33.05 cm, çiçek çapı 1.00 cm ile 11.47 cm arasında değişmiştir. Tartılı derecelendirme yöntemi ile 39 adet melez birey ümitvar olarak seçilmiş, çoğaltılmış ve A klonları oluşturulmuştur. Çalışmada, minyatür güllerin ana ebeveyn R. odorata'nın baba ebeveyn olarak kullanıldığı kombinasyonlardan elde edilen F1 genotiplerinin diğer kombinasyonlara oranla daha üstün özellikler gösterdiği saptanmıştır