İngiltere'de Ermeni diasporası ve propaganda faaliyetleri (Garabed Tumayan ve Avetoon Pesak Hacobian örnekleri)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAFKAS DİLLERİ VE KÜLTÜRLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HANDE DOLUNAY

Danışman: Birsen Karaca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"İngiltere'de Ermeni Diasporası ve Propaganda Faaliyetleri (Garabed Tumayan ve Avetoon Pesak Hacobian Örnekleri)" başlıklı bu doktora tezinde, Garabed Tumayan tarafından kaleme alınan Doğu Sorunu Tarihi ve Ermeni Sorunu Rehberi ve Avetoon Pesak Hacobian yazılan Ermenistan ve Savaş adlı kitaplarında İngiltere'de Osmanlı Devleti'ne karşı yürütülen propaganda örnekleri incelenmiştir. Analiz yaptığımız bu iki eserin tarih konulu olması disiplinlerarası bir çalışmayı gerektirmiştir. Tezimiz üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, propaganda ve diasporanın kavram ve tarihçelerine; kitabın propaganda aracı olarak nasıl kullanıldığına dair bilgiler sunuldu. İkinci bölümün konusu Ermeni diasporasının oluşum süreci ve tipolojisi oldu. Yine bu bölümde Ermeni diasporasının oluşumu İngiltere özelinde ele alındı: İngiltere'de Ermeni propagandasına yön veren unsurlar ve Ermenilerin hem radikal gruplar hem de İngiltere destekli gerçekleştirdiği propaganda faaliyetleri irdelendi. İngiltere'de oluşan Armenofil hareketi de ilgi alanımıza girdi. Tezin son bölümü olan üçüncü bölümde, Ermeni diasporasında yapılan propaganda faaliyetlerine değinilmiş ve İngiltere'de Ermeni propagandasını konu aldığını tespit ettiğimiz kitapların listesi verilmiştir. Ancak tezimizin hacimsel sınırlılıkları nedeniyle, biri I. Dünya Savaşı öncesi Garabed Tumayan tarafından Batı Ermenice olarak kaleme alınmış Doğu Sorunu Tarihi ve Ermeni Sorunu Rehberi, diğeri I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru A. P. Hacobian tarafından yazıldığı iddia edilen Ermenistan ve Savaş adlı eserler Ermeni propagandası bağlamında analiz edilmiştir. Bu doktora tezinin sonucunda İngiltere'de üretilmiş bu iki eserin kara propaganda amacına hizmet ettiği değerlendirmesi yapılmıştır.