Aspirinin anti-miyeloma etkinliğinin makrofaj polarizasyonu aracılı belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURBANU GÖNÜLKIRMAZ

Danışman: Asuman Sunguroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tümör mikroçevresi (TMÇ), tümör progresyonunu etkileyen çeşitli hücre tipleri açısından zengin bir ortamdır. Makrofajlar, TMÇ'de en bol miktarda bulunan hücre popülasyonu olmaları nedeniyle ve salgıladıkları sitokinler aracılığıyla tümör progresyonuna destek olabilmektedir. Steroid olmayan anti-inflamatuvar ilaç (NSAID) olan Aspirin (ASA), birçok kanserde kemopreventif bir ajan olarak işlev gösterdiği bilinmesine rağmen MM'de in vitro herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu tez çalışmasında, ASA'nın en yaygın hematolojik kanserlerden biri olan Multipl Miyelom (MM) hücreleri üzerindeki sitotoksik etkisi, TMÇ'yi anti-tümörijenik olarak yeniden programlaması ve miyeloma hücrelerinin makrofaj aracılı fagositozu üzerindeki etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. MM'nin mikroçevresindeki etkileşimleri analiz edebilmek için THP1 hücre serileri köken alınarak farklı makrofaj alt tiplerine (M0, M1 ve M2) farklılaştırılan makrofaj hücreleri ile MM hücre serisi olan MM1S hücreleri kullanılmıştır. Gerçekleştirilen tez çalışması kapsamında, ASA uygulanan ve uygulanmayan makrofaj tiplerinin MM hücrelerinin fagositozuna olan etkisi, makrofaj polarizasyonuna etkisi ve ASA'nın MM1S hücreleri üzerindeki öldürücü etkisi araştırılmıştır. ASA uygulanan makrofaj hücrelerinde IL6, IL10 gibi pro-tümörijenik sitokinlerin ifadelerini azalttığı ilk kez gözlenmiştir. Bunun yanı sıra ASA uygulamasının M2 makrofajların polarizasyonunu M1 fenotipine yönlendirdiği ve tümör hücrelerinin fagositozunu önemli ölçüde arttırdığı belirlenmiştir. Bu tez çalışması, ASA uygulamasının MM mikroçevresinde makrofaj polarizasyonunu anti-tümörijenik olarak yeniden programlayabildiğini göstermiş ve ASA'nın MM1S hücrelerindeki canlılığı önemli ölçüde azalttığının ortaya konması nedeniyle ASA'nın MM tedavisinde alternatif ve umut verici bir ajan olabileceği şeklinde yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Aspirin, Fagositoz, Makrofaj Polarizasyonu, Multipl Miyelom, Tümör İlişkili Makrofajlar (TAM)