Obez çocuk ve adolesanlarda fibroblast growth faktör (FGF) 21 düzeyinin glikoz metabolizması ve kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİLİZ AKDUMAN
Danışman: ZEYNEP ŞIKLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Obez çocuk ve adolesanlarda fibroblast growth factor (FGF) 21 düzeyinin glukoz metabolizması ve kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisinin araştırılması Giriş: Vücut yağ miktarındaki artış olarak tanımlanan obezite, çok faktörlü önemli bir sorundur. FGF21, karbonhidrat ve lipid metabolizmasının düzenlenmesinde özgün rol oynayan yeni bir metabolik faktördür. FGF21'in kemik metabolizmasındaki rolü ise paradoksik ve kompleks gözükmektedir. Hem metabolik sağlığı düzelttiği, hem de kemik yapımını azalttığı bildiren çalışmalar vardır. Obez adolesanlarda metabolik sağlık parametreleri ile ilişkisi ortaya konulmamıştır Amaç: Bu çalışmada FGF21'in serum düzeyinin obez çocuk ve adolesanlarda kontrol grubuna göre farklı olup olmadığının saptanması, kan şekeri ve insülin düzeyleri ile ilişkisi, ayrıca KMY ile bir ilişkisinin olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Haziran 2017-Eylül 2018 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi (AÜTF) Çocuk Endokrinolojisi ve Adolesan polikliniğine başvuran 8-18 yaş arasındaki çocuk ve adölesan çalışmaya alındı. Obez gruptan 98 olgu, kontrol grubundan 44 olgu olmak üzere toplam 142 olgu alındı. Rutin obezite tetkiklerinin (açlık kan şekeri, açlık insülin, lipit profili, karaciğer enzimleri) yanında serum FGF-21değerlerine ve KMY'na bakıldı. Metabolik sendrom(MS) tanımlaması yapılarak metabolik sendrom bileşenlerine göre ayrı ayrı değerlendirildi. Obezite, metabolik sendrom, FGF21 ve KMY bileşenleri arasındaki ilişki irdelendi. Bulgular: FGF-21 düzeyleri obez grupta 193.54±139.62 mg/dl, kontrol grubunda 158.69±151.81 mg/dl bulundu. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Obez grubunda KMY z skor değerleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p 0.05). KMY z skor değerleri MS'u olan ve olmayan obez grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p 0.05). FGF-21 değerleri KMRFT olmayan obez, KMRFT olan obez ve kontrol grupları arasında farklı bulunmadı (p>0.05). KMY z skor değerleri KMRFT olmayan obez grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada obez grupta beklendiği gibi hiperinsülinizm, dislipidemi gibi metabolik sağlık parametrelerindeki bozulmanın daha fazla olduğu, MS ve KMRFT sıklığının yüksek olduğu görüldü. FGF21 düzeyi ise her iki grupta farklı bulunmadı. KMY obez grupta, kontrol grubuna göre belirgin yüksek olsa da, metabolik sağlık durumunun bozulması ile azalmaya başladığını belirledik. Anahtar kelimeler: Obezite, Fibroblast growht faktör 21, Kemik mineral yoğunluğu