İkinci dil olarak Türkçe ediniminde açık ve örtük adıllar

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVGİ ÇALIŞIR ZENCİ

Danışman: ÖZGÜR AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, yetişkinlerin ikinci dil (D2) olarak Türkçede [Gös, BÖ] konumundaki ve –DIK yapılarının özne konumundaki o açık adılı ve örtük adılın gönderimsel ve niceliksel öncül bağlamlarında bağlama özelliklerinin edinimine ilişkin yorumları değerlendirilmiştir. Diller arası farklılaşmalar göz önüne alınarak bağlama özelliklerinin D1 ile D2 arasında benzerlik ya da farklılık göstermesinin D2 Türkçe edinimine etkisinin sorgulandığı bu çalışma, Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımı (Full Transfer / Full Access Hypothesis), (Schwartz ve Sprouse 1994, 1996) çerçevesinde sınanacaktır. Çalışmada iki varsayım öne sürülmüştür: İlki, adılların öncüllerine bağlama ilişkilerinde D1'e ilişkin bağlama özellikleri Türkçe D2 dilbilgisine aktarılmaktadır. İkincisi ise, adılların öncüllerine bağlama ilişkilerinde D2'deki yetkinlik rol oynamaktadır. Schwartz ve Sprouse (1996) tarafından ortaya konulan Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımı D2 öğrenicilerinin D1'lerindeki bütün dilbilgisel yapı özelliklerini D2'ye taşıdıklarını öne sürmektedir. Çalışmanın sonuçları, Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımının Tam Aktarım kısmına kanıt sunmaktadır. Schwartz ve Sprouse (1996) tarafından önerilen Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımının tam erişim anlayışına göre, D1'de örneği bulunmayan ED özelliklerinin, D2 dilbilgisi sınırlılığında hâlâ ulaşılabilir olduğu yani gelişim sırasında D2 dilbilgisinin yeniden yapılandığı varsayılmaktadır. Buna göre, çalışmanın sonuçları, Tam Aktarım / Tam Erişim Varsayımının Tam Erişim kısmına kanıt sunmaktadır.