Tip II diyabetli hastaların tutumlarının diyabet maliyetine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜRA MUSHTAQ
Danışman: İsmail Ağırbaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bulaşıcı olmayan hastalıkların, küresel olarak 57 milyon ölümün yaklaşık %71'ine sebebiyet verdiği tahmin edilmektedir. Diyabet ise bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında dördüncü sırada yer almaktadır. Türkiye'deki sağlık harcaması %23 oranında diyabet için ayrılmaktadır. Maliyet artışı ve hasta beklentilerindeki değişimler sebebiyle mevcut kaynakların verimli kullanılmasının önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu araştırmanın amacı Konya'daki bir üniversite hastanesine muayeneye gelmiş Tip II diyabetli bireylerin tutumlarının diyabet maliyetine olan etkisinin bulunarak bunun sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmektir. Araştırmanın örneklemini 1 Şubat 2021 ve 1 Ağustos 2021 tarihleri arasında Endokrinoloji Polikliniği'ne muayeneye gelmiş ve Tip II diyabet teşhisi almış olan 384 hasta oluşturmaktadır. İlk olarak Amerika'da 1975 yılında Ulusal Diyabet Komisyonu tarafından ortaya atılan Diyabet Tutum Ölçeği'nin Özcan(1999) tarafından geçerlilik ve güvenilirliği Türkiye için test edilmiş olan Diyabet Tutum ölçeği bu araştırmada kullanılmıştır. Ayrıca diyabetli bireylerin tetkik ve ilaç maliyetleri de hastane faturalama biriminden temin edilmiştir. Araştırma sonucunda diyabet maliyeti ile diyabet tutumu arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuş tüm alt boyutlar için de bu durumun geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diyabetli hastaların tetkik maliyetlerinin 11 yıldan daha uzun süreli bireylerde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Herhangi bir komplikasyona sahip bireyler ile eşlik eden en az bir hastalığa sahip olan bireylerin hem ilaç hem tetkik maliyetlerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diyabet tutum puanlarına bakıldığında, genel olarak diyabet tutumunun negatif yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Erkeklerin, ortaokul-ilkokul eğitim düzeyindeki bireylerin, evli bireylerin, ailesinde diyabetli birey olmayanların, diyete uygun beslenenlerin, herhangi bir komplikasyona sahip olmayanların ve eşlik eden hastalığı olmayanların Diyabet Tutum Ölçeği ve alt boyutlarından aldıkları puanların daha yüksek olduğu için, diyabete yönelik pozitif bir tutuma sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Kullanılan ölçeğin hem sağlık profesyonellerine hem de hastalara uygulanabileceği bilinmektedir. Gelecekte konuya dair yapılan araştırmalarda sağlık profesyonellerine yönelik çalışmalar uygulanabilir, örneklem sayısı çoğaltılabilir. Araştırma devlet hastaneleri ya da özel hastanelerde uygulanarak farklı sonuçlar elde edilebilir. Diyabetli bireylere yönelik diyabet merkezleri oluşturularak komplikasyon ve eşlik eden hastalık maliyetleri azaltılabilir ayrıca üçüncü basamaktaki hastalık yükü azaltılabilir. Anahtar Sözcükler: Diyabet maliyeti, Diyabet Tutum Ölçeği, diyabete eşlik eden hastalık, diyabet komplikasyonu