Milletlerarası özel hukukta sivil hava taşımacılığı kazaları ve taşıyıcının hukukî sorumluluğu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLCE GÜMÜŞLÜ TUNÇAĞIL

Danışman: GÜLİN GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızda, uluslararası taşımacılık sırasında meydana gelen ve "kaza" olarak nitelendirilen vakıalar sebebiyle doğan taşıyıcının hukukî sorumluluğu, milletlerarası özel hukuk boyutuyla ele alınmıştır. Bu çerçevede konu, Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmeler ve bu Sözleşmelerin kapsamına girmeyen durumlarda, MÖHUK rejimi kapsamında değerlendirilmiş ve uygulamada karşılaşılabilecek çeşitli hukukî sorunlar tespit edilmiştir. Varşova ve Montreal Sözleşmeleri, çok geniş katılımın sağlandığı milletlerarası sözleşmeler olduğu için taşıyıcının hukukî sorumluluk davaları, genelde, bu sözleşmeler kapsamında doğmaktadır. Öte yandan, kalkış veya varış yerlerinden birinin Türkiye, diğer yerin milletlerarası sözleşmelere taraf olmayan az sayıda devletin ülkesinde bulunması durumunda MÖHUK rejimi uygulama alanı bulabilecektir. Bu hâllerde, taşıyıcının sorumluluk davalarında Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ve bu davalara uygulanacak hukuk, MÖHUK'un ilgili hükümlerine göre tayin edilebilir. Ayrıca, MÖHUK rejimi, Sözleşme kapsamında düzenlenmeyen konularda da uygulanabilir. Bu konular, kanunlar ihtilâfı hukuku kuralları dâhil olmak üzere lex fori'ye tâbidir. Dolayısıyla Türk mahkemesinin, Sözleşmeler kapsamında milletlerarası yetkili olduğu hallerde, bu konulara uygulanacak hukuk, MÖHUK hükümlerine göre tayin edilecektir. Son olarak, Sözleşmeler kapsamında olan taşıyıcının sorumluluk davasının Türk mahkemesi önünde görülmesi durumunda, Sözleşmelerin açıkça lex fori'nin iç hukukunun uygulanmasını gösterdiği konular, Türk hukukuna tâbi olacaktır.