Futbol süperlig takım taraftarlarının sporda fanatizm ve şiddete ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERCAN KURAL
Danışman: OĞUZ ÖZBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Ankara'daki Futbol Süperlig takım taraftarlarının şiddet ve fanatizm eğilimleri, şiddeti önlemeye yönelik tutumları ve şiddete ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Veriler nicel ve nitel teknikler kullanılarak elde edilmiştir. Nicel veriler için araştırmanın evrenini; Ankara'daki Süper Lig takımları "Osmanlıspor" ve "Gençlerbirliği" takım taraftarları passolig/e-bilet sahibi kişiler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde tesadüfi olmayan örneklem yöntemlerinden Kolayda Örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Osmanlıspor'un 17.692, Gençlerbirliği'nin ise 10.464 passolig/e-bilet sahibi taraftarı bulunmaktadır (passolig.com. tr). Ural ve Kılıç'a (2006) göre 0,05 tolerans gösterilebilir hata için 20.000 kişilik evrenden alınması gereken örneklem sayısı 377 kişi, 11.000 kişilik evrenden alınması gereken örneklem sayısı büyüklüğü 375 kişidir. Bu durumda Osmanlıspor'dan 377, Gençlerbirliği'nden ise 375 taraftar örneklemi oluşmuştur. Araştırmada, Taşmektepligil ve ark. (2014) tarafından geliştirilen "Futbol Taraftarı Fanatiklik Ölçeği" (FTFÖ) kullanılmıştır. FTFÖ 13 maddeden oluşan 4' lü likert tipi bir ölçektir. Ölçek "şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi'' ve "kurumsal aidiyet'' olmak üzere iki alt boyuttan oluşmaktadır. Nicel verilerin analizinde veriler normal dağılmadığı için, non-parametrik testlerden Mann Whitney U ve Kruskall-Wallis testleri kullanılmıştır. Nitel veriler için görüşme yapılan çalışma grubu, 10 Osmanlıspor, 10 Gençlerbirliği olmak üzere toplamda 20 seyirciden oluşmaktadır. Nitel verilerin elde edilmesinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Nitel görüşme formunda açık uçlu yedi soru yer almıştır. Görüşme yolu ile elde edilen verilerin, frekans ve yüzdelikleri hesaplanmış ve betimsel analiz uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ise, futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin medeni durumlarına göre görüşleri arasında, kurumsal aidiyet alt boyutunda anlamlı bir saptanmıştır, şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi alt boyutunda anlamlı bir fark saptanmamıştır. Futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin, tutmuş oldukları takım değişkenine göre görüşleri arasında, şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi alt boyutunda anlamlı bir fark saptanmıştır, kurumsal aidiyet alt boyutunda ise anlamlı bir fark saptanmamıştır. Futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin taraftar grubuna üye olma durumuna göre görüşleri arasında, kurumsal aidiyet alt boyutunda anlamlı bir fark saptanmıştır. Futbol taraftarlarının fanatizm ve şiddete ilişkin yaşlarına, mesleklerine, gelir durumuna göre, öğrenim durumuna, göre görüşleri arasında, şiddete yönelik düşünce ve eylem eğilimi ile kurumsal aidiyet alt boyutlarında anlamlı bir fark bulunmuştur. Taraftarlara göre, futbolda yaşanan şiddet olaylarında üzerinde durulması en önemli konuların başında taraftarların eğitim düzeyi gelmektedir. Bunun yanında yöneticilerin, kulüp başkanlarının müsabaka öncesi ve sonrasında yapmış oldukları açıklamalar taraftarları bu olaylara yönelten en önemli faktörler arasındadır. Ayrıca taraftarlar, şiddet olaylarının önüne geçilebilmesi için verilen cezaların takibinin yapılması gerekli olduğunu düşünmektedirler.