IX.-XI. YÜZYILLARDA TÜRK-İSKANDİNAV HALKLARI İLİŞKİLERİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİM KARAGÖZ

Danışman: Hatice Oruç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

IX.-XI. yüzyıllarda günümüz Avrupa Rusyası, Ukrayna, Belarus ve Kafkasya sahasına gelerek bölge halklarıyla birçok alanda münasebet kurup bölge tarihinde kalıcı izler bırakan İskandinavlar, dönem kaynaklarında daha çok Rus ya da Vareg olarak anılmaktaydılar. İskandinavların bu sahalarda münasebet kurduğu halkların arasında Hazarlar, Peçenekler, İdil Bulgarları, Oğuzlar gibi Türk grupları da vardı. Hatta doğuya çoğunlukla ticari gayelerle gelen bu İskandinavların istediklerini elde etmeleri için neredeyse kaçınılmaz olarak Türklerle ilişki kurmaları gerekiyordu. Zira Türkler, Karadeniz'in kuzeybatısından Kafkasya'nın kuzeyine, Kiev'den İdil boylarına kadar olan sahanın yegane yönetici gücü durumundaydı. Buna karşılık Doğu Avrupa'daki Türk-İskandinav halkları ilişkileri çeşitli sebeplerden dolayı genelde göz ardı edilmiştir. Çalışmada, Türklerle İskandinav halklarının yer yer yaşanan çatışmalar dışında genelde dostane bir şekilde ve iki tarafın da ticari anlamda çıkar sağladığı bir boyutta olduğu ortaya konulmuş, bu münasebetler neticesinde halkların birbirinden kültürel, siyasi, askeri ve dini anlamda önemli ölçüde etkilendikleri ortaya konulmuştur.