İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde okuma anlama stratejilerinin kullanımının kısa hikâyeleri anlamaya etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DİLBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR ÜSTÜNDAĞ ALGIN

Danışman: Sıla Ay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde okuma anlama stratejilerinin kullanımının kısa hikâyeleri anlamaya etkisi araştırılmıştır. Türkiye'de bir devlet üniversitesinin yabancı diller yüksekokulunda, İngilizce hazırlık programına devam eden temel gereksinim düzeyi (A2) ve eşik düzeyi (B1) öğrencileri için dört temel okuma anlama stratejisinin (soru sorma, görselleştirme, bağ kurma, özetleme) kullanımının, İngilizce kısa hikâye kitaplarını anlamaya yönelik katkılarının araştırılması, tezin temel amacını oluşturmuştur. Bu genel amaca dayalı olarak alt amaçlar ise öğrenicilerin okuma anlama stratejilerinin belirtik öğretimine yönelik düşüncelerinin ve İngilizce derslerinde kısa hikâye kullanımına yönelik görüşlerinin ortaya çıkartılması olarak hedeflenmiştir. Bu bağlamda, biri deney diğeri kontrol grubu olmak üzere iki grup öğreniciyle çalışılmıştır. Araştırma yarı deneysel desene göre tasarlanmış; karma yöntem benimsenmiştir. Nicel araştırma deseni odağa alınarak, nitel araştırma deseni destekleyici unsur olarak kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrenicilere son test ve öğrenici görüş sormacası uygulanmıştır. 16 haftalık bir deneysel çalışma sonunda, nicel araştırma kapsamında okuma anlama becerilerinin belirtik öğretimine katılan öğrenicilerin, katılmayan öğrenicilere göre okuma anlama becerilerinin daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Bu bulgu, okuma anlama stratejilerinin belirtik öğretiminin, okuma anlama becerilerini arttırmada etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, nitel araştırma kapsamında genel olarak, sınıf içinde okuma anlama stratejilerinin öğretimi hedef dilde okumayı sevdirdiği için teşvik edici ve diğer okuma anlama stratejilerini merak ettirdiği için güdüleyici bulunmuştur. Son olarak, İngilizce derslerinde kısa hikâye kullanımı, öğrenicilerin ders kitaplarındaki okuma metinleri yerine kısa hikâyeleri tercih ettiklerini, okurken merak uyandırdığı için eğlendiklerini ve sıkılmadıklarını bulgulamıştır. Anahtar Sözcükler: Belirtik öğretim, kısa hikâyeler, okuma anlama stratejileri, okuma becerisi.