Nonfonksiyonel adrenal insidentalomalı hastalarda olası insülin direncinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLA DEMİR KÖSE
Danışman: RIFAT EMRAL
Özet:Giriş: Adrenal insidentalomanın (Aİ) sıklığı, günümüzde görüntüleme yöntemlerinin kullanımının artmasına paralel olarak artış göstermektedir. Radyolojik çalışmalarda orta yaş grubunda sıklığı %2-4 iken yaşlı insanlarda %10 civarındadır. Radyolojik olarak benign olan, yapılan tetkikler sonucu fonksiyon göstermeyen adenomlara non-fonksiyonel Aİ denilmektedir. Bu fonksiyon göstermeyen adrenal kitleler günümüzde yol açtığı bir takım hastalıklar açısından önem arz etmektedir. Hipertansiyona, insülin direncine, obeziteye, hiperlipidemiye yol açtığını ve kardiyovasküler hastalıklar açısından risk faktörlerinin Aİ?li hastalarda kontrollere nazaran daha fazla bulunduğunu gösteren çalışmaların sayısı giderek artmaktadır. Bu çalışmada, fonksiyon göstermeyen Aİ?li hastalarda insülin direnci göstergelerinin ve insülin direncinin yol açacağı kardiyovasküler riskleri değerlendirmesi amaçlanmıştır. Bunun için fonksiyonel olmayan Aİ?li hastaları yaş, cinsiyet, BKİ, bel çevreleri, kan basınçları, ek hastalıkları ve kullandıkları ilaçlar açısından benzer kontrol grubuyla karşılaştırdık. Vakalar ve Yöntem: Bu çalışma Nisan 2012- Nisan 2013 tarihleri arasında AÜTF Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran hastalar üzerinde gerçekleştirildi. Çalışmada 83 Aİ?li, 56 Aİ?si olmayan gönüllünün AKŞ, açlık insülin, total kolesterol, LDL, HDL, TG, ürik asit, homosistein, fibrinojen, CRP ve adiponektin düzeylerine bakıldı. HOMA-İR skorları hesaplandı. Hastaların ve gönüllülerin KİMK?leri aynı hekim tarafından USG cihazı ile 7,5 mHz doğrusal prob kullanılarak görüntülendi. 83 fonksiyon göstermeyen Aİ?li hastanın değerleri 56 kişiden oluşan kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Bulgular: Bu karşılaştırmalar sonucunda hastaların BKİ?leri, bel çevreleri, kan basınçları, sigara içme öyküleri, cinsiyet dağılımları, yaşları, ek hastalıklarının dağılımı ve kullandıkları ilaçların dağılımı arasında fark saptanmadı. Hasta grubunun AKŞ (Sırasıyla 93,14±10,12 ve77±9,57, p= <0,001), açlık insülin değeri (Sırasıyla 13,58±6,82 ve 7,607±4,83, p= <0,001)ve hesaplanan HOMA-İR skorları (Sırasıyla 3,02±1,57 ve1,37±0,99, p=<0,001) kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı yüksek çıktı. Hasta grubunun total kolesterol (Sırasıyla 204,34±47,12 ve184,71±45,12, p=0,009) ve DYL (Sırasıyla 128,13±34,79 ve 115,03±34,57, p=0,031) değerleri kontrol grubuna göre yüksek saptandı ve bu yükseklik istatiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. İki grup karşılaştırıldığında homosistein düzeyi hasta grubunda daha yüksek saptandı (Sırasıyla 15,72±27,74 ve 10,97±5,13,p=0,018). Hasta grubunun fibrinojen düzeyi istatiksel olarak daha yüksekti (Sırasıyla 3,67±0,8 ve 3,09±0,68,p=<0,001) Hasta ve kontrol grupların adiponektin ve ürik asit düzeyleri birbirinden farklı değildi (Sırasıyla p değerleri p=0,098, p=0,061). Hastaların grubunun kontrol grubuna göre ölçülen KİMK değerleri anlamlı olarak daha yüksekti (KİMK sağ 0,74±0,15 ve 0,52±0,1, p=<0,001) (KİMK sol 0,75±014 ve0,53±0,09, p<0,001). Yaşın, HOMA-İR skorunun ve fibrinojen düzeyinin KİMK için bağımsız risk faktörü olduğu görüldü. Sonuç: Fonksiyon göstermeyen adrenal insidentalomalı hastalarda insülin direncinin olduğu ve bu nedenle metabolik bozuklukların geliştiği, karotis intima media kalınlıklarının artarak kardiyovasküler hastalık gelişme riskinin artabileceği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: fonksiyonsuz adrenal insidentaloma, insülin direnci, kardiyovasküler riskler