Jinekoloji polikliniğine başvuran alt üriner sistem semptomu olan ve olmayan kadınların işeme akış özelliklerinin serbest üroflovmetri ve artık idrar hacmi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TOY URCUN
Danışman: ŞERİFE ESRA ÇETİNKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Ürodinamik çalışmalar, özellikle invaziv olmayan serbest üroflovmetri ve basınç-akım çalışmaları işeme işlev bozukluklarının değerlendirilmesinde önemli bilgi sağlamaktadır. Üroflovmetri, işeme işlevi hakkında objektif ve ölçülebilir bilgiler vermektedir; kadının mesanesini boşaltabilme yeteneği hakkında bilgi sağlamakta, idrar retansiyonu ve diğer işeme bozukluklarını saptayabilmektedir. Bu çalışmada, jinekoloji polikliniğine jinekolojik semptomlarla başvuran; alt üriner semptomu olan ve olmayan kadınlarda invaziv olmayan ürodinami bulgularını değerlendirmek ve klinik bulgular ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Çalışmaya dahil edilen hastalar Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Jinekoloji polikliniğine Şubat 2018 ve Kasım 2018 tarihleri arasında başvuran hastalar arasından seçildi. Alt üriner sistem semptomu olan 131 hasta ve alt üriner sistem semptomu olmayan 55 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Bütün kadınlar anketlerde elde edilen yanıtlara göre üriner semptomu olan ve olmayan olarak ayrılmıştır. Bütün hastalara Q-tip testi, öksürük stres testi, SEST, pelvik taban kas gücü muayenesi, pelvik taban nörolojik muayenelerini, üç günlük idrar günlüklerini ve kılavuzlarda belirtilen karışık olgularda yapılan invaziv ürodinamik incelemeler yapılmıştır. Üriner sistem semptomları olan ve olmayan kadınlarda elde edilen invaziv olmayan ürodinami verileri ile demografik özellikler, ürojinekolojik muayene ve endike olgularda uygulanan invaziv ürodinami parametrelerinin ilişkisi araştırılmıştır. Bulgular Hastalar "semptomatik" (n=131) ve "tarama" (n=55) olarak iki grup altında incelenmiştir. Hastaların yaş ortalaması semptomatik hasta grubunda 50,62±12,27 iken, tarama hasta grubunun yaş ortalaması 38,78±13,7'dir(p<0,05). Semptomatik grupta VKİ, parite, menopozdaki hasta sayısı, hipertansiyon, lomber disk hernisi, ürolitiazis, antihipertansif ilaç kullanımı anlamlı derecede yüksektir(p<0,05). 67 Semptomatik hasta grubunda normal kabul edilen çan işeme eğrisine sahip hasta sayısı 57 (%43,5) iken, tarama hasta grubunda 39 (%70,9) bulundu. Üroflovmetri verilerinden işeme hacmine göre düzeltilmiş Qmax ve işeme hacmine göre düzeltilmiş Qave semptomatik hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur (p<0,05). İşeme hacmi, Qmax'a ulaşma süesi, akım süresi, işeme süresi ve işeme sonrası artık idrar hacmi ise semptomatik hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur(p<0,05). Yaş, gruplar arasında homojenleştirildikten sonra yapılan üroflovmetri verilerinin karşılaştırılmasında; Qmax'a ulaşma süresi hariç aynı veriler elde edilmiştir(p<0,05). Ürodinamik tanı alt gruplarının üroflovmetri verilerinden Qmax ve Qave arasında anlamlı farklılık saptanmıştır(p<0,05). Sonuç Alt üriner sistem semptomları olan kadınlarda işeme akış özellikleri asemptomatik kadınlardan farklılıklar göstermektedir. Yaş, menopoz durumu, VKİ, parite, antihipertansif ilaçların kullanımı ve geçirilmiş histerektomi bu farklılıkların ortaya çıkmasında rol oynayabilecek faktörlerdir. İşeme işlev bozukluğunda önemli bir parametre olarak kabul edilen Qmax, işeme hacminden anlamlı olarak etkilenmektedir. Alt üriner sistem semptomlarının dışında jinekolojik nedenlerle başvuran kadınlarda tarama olarak üroflovmetri yapıldığında ise, neredeyse üçte birinde anormal olarak kabul edilen üroflovmetri verileri elde edilmiştir. Dolayısı ile, pelvik taban işlev bozukluklarının özellikle sorgulanması ve bu konuda toplumdaki bilgi düzeyinin artırılması, bu şikayetlerini utanma ya da normal kabul etme gibi nedenlerle söylemeyen kadınların saptanmasını ve tıbbi yardım almasını sağlayacaktır. Anahtar kelimeler: Üroflovmetri, işeme işlev bozukluğu, alt üriner sistem semptomları, ürodinami