Glioblastoma kanser kök hücrelerinde integrin ve adezyon gen profillerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA ÖZKANCA

Danışman: ASUMAN SUNGUROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Glioblastoma multiforme (GBM), kesin tedavisi olmayan, ölümcül beyin tümörlerinden en yaygın olanıdır. Uygulanan cerrahi ve adjuvan tedavilere rağmen hastaların sağ kalım süreleri 1 yıldan daha azdır. GBM'de tümörün gelişiminden ve tedaviye dirençten Glioblastoma Kök Hücrelerinin (GKH) sorumlu olduğu düşünülmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar da GKH'lerin varlığını destekler niteliktedir. GKH'ler tümörün nüksetmesine neden olan ve tümör başlatma kapasitesi olan tümör başlatıcı hücreler (TIC) olarak da adlandırılmaktadırlar. En bilinen GKH belirteci, pentaspan bir yüzey proteini olan ve Prominin geninden sentezlenen CD133 yüzey proteinidir. TIC'nin kök hücre özelliği kazanmasında ve ilaç direncinde bu proteinin sorumlu olduğu düşünülmektedir. GBM tedavilerinin başarısını etkileyen GKH'lerin karakteristik özelliklerinin belirlenmesi bu sebeple önemlidir. GBM tedavisinde kök hücreleri hedefleyen çok sayıda çalışma bulunmaktadır ancak yeni biyobelirteçler keşfetmek amacı ile, GKH oluşumunda ve gelişiminde rol oynayan CD133 harici hücre yüzey belirteçlerinin araştırıldığı genom ebadında yapılmış geniş bir çalışma bulunmamaktadır. Özellikle CD133+ hücrelerde toplu bir mikro dizin analizinin yapılması, GBM tedavisinde rol oynayacak önemli bir adımdır. CD133+ GKH'lerinde, kök hücre karakterinin oluşmasında ve kimyasal ilaç ve radyasyon direncinin oluşmasında etken olan integrin, adezyon ve apoptotik hücre yüzey belirteçlerini mikrodizin analizi ile saptamak ve fonksiyonel çalışmalar yapmak bu tez çalışmasının hedefidir. Bu tez çalışmasında, 10 hasta ve 4 GBM hücre hattından (U87, U118, U138, T98) elde edilmiş CD133+ hücrelerde GKH mikroçevresi ve hücre içi sinyal yolaklarını hedefleyebilecek potansiyel moleküllerin seçimi yapılarak bir profil çıkarılacaktır. Bu amaçla, eş zamanlı PZR (integrin array, adezyon array ve apoptotik array ), western blotting ve akım sitometri yöntemleri kullanılarak GBM tümör hücreleri ve GKH'lerin mikro çevresine özgü ekspresyon profili gen ve protein düzeyinde tanımlanacaktır. Böylelikle, GBM'de tümör patogenezinde rol oynayan, dirençten ve invazyondan sorumlu hedef moleküller seçilecek ve tedavide yeni moleküler hedefler belirlenmesi, gelecekteki çalışmalara yol gösterecektir.