Çocuk, başarı, öğretmen ve okul kavramlarına ilişkin kültür kodları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜBEYDE DOĞAN ÇAKIR
Danışman: SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı çocuk, başarı, öğretmen ve okul kavramlarının kültürel kodlarının incelenmesidir. Bu kavramların kültürümüzdeki tanımları, hangi metaforlarla ifade edildikleri, bu metaforların ne anlama geldikleri, kavramların kültür kodlarının ne olduğu ve bu kavramlara yüklenen anlamların eğitim uygulamalarına ne şekilde yansıdıkları araştırılmıştır. Araştırma grubu, amaçlı örnekleme sistemi ile seçilen ve Ankara'da vakfa bağlı bir özel okulda çalışmakta olan 20 okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. İnsan davranışlarının anlaşılabilmesi için yapılan çalışmalarda kültür önemli bir değişkendir. Her toplumun aynı olayı/durumu farklı yorumlaması ve farklı reaksiyon vermesi kültürel ve kültürlerarası çalışmaların ilgi odağı olmuştur. Son yıllarda Rapaille (2011) tarafından geliştirilen "kültür kodları"nın keşif seansı da, bir toplumun kodu araştırılan nesne/duygu/davranış ile ilgili gerçek algılarını ortaya koymaktadır. Bu araştırma kapsamında katılımcıların çocuk, başarı, öğretmen ve okul kavramları ile ilgili zihinlerindeki metaforları ve bu kavramlarla ilgili ilk ve eski anılarını paylaşmaları istenmiştir. Nitel veri analizleri için kullanılan Nvivo 11 programı ile elde edilen analiz raporları; kültürümüze ait çocuk, başarı, öğretmen ve okul kavramları açısından yorumlanmıştır. Bulgulara genel olarak bakıldığında çocuk kavramının şekil verilebilen, ilgi ve bakıma muhtaç şeklinde ifade edilmesinden dolayı çocuk kavramının kültür kodunun "edilgenlik" olduğu düşünülmektedir. Dışsal motivasyonla emek harcanarak ulaşılan akademik başarının en sık tekrarlanan paylaşım olması sebebiyle başarı kodunun "onaylanma" olabileceği; yol gösterici, bilgi kaynağı oluşunun yanı sıra otoriter ve yargılayıcı örnekleri de dile getirilen öğretmen kavramının kodunun "manipülasyon" olabileceği ve öğretmenlerin öğrencilerin eğitim sürecini nasıl yönlendirdikleri bulunmuştur. Öğrenciyi sosyal yaşama hazırlayan, üreten, dayanışma yeri olan okulların öğrenci ihtiyaçlarına cevap verebilmek için her parçasının en iyi şekilde inşa edilmesi gerektiğinden okul kavramının kodunun "baraj" olduğu düşünülmektedir. Araştırmada kavramlara dair elde edilen bulguların ve ulaşılan kültür kodlarının şu anki Eğitim Sistemi'nin yorumlanmasında ve revize edilme sürecinde anlamlı katkı sağlayacağı düşünülmektedir.