İnmeli hastalarda malnütrisyon varlığı, sıklığı ve çeşitli parametrelerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DIANA RUSTAMOVA
Danışman: AYŞE ADİLE KÜÇÜKDEVECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnme sonrası nörolojik rehabilitasyon amacıyla rehabilitasyon ünitesine yatırılan hastalarda malnütrisyon sıklığını saptamak ve malnütrisyon ile çeşitli parametreler arasındaki ilişkiyi araştırmaktı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Hastaların nutrisyonel durumu kilo kaybı ve vücut kitle indeksi (VKİ) baz alınarak belirlendi. Hastalar malnütrisyon riski açısından Nütrisyonel Risk Taraması-2002 (NRS 2002) ile tarandı. Bütün hastalar malnütrisyonla ilişkili olabilecek parametreler açısından değerlendirildi. Antropometrik belirteçler olarak ÜOKÇ, TDKK değerlendirildi. Serum albümin, prealbümin, transferrin, protein, 25(OH)D, vitamin B12, çinko gibi biyokimyasal belirteçler çalışıldı. Hastaların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık durumu Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FIMTM) ile genel özürlülük düzeyleri Modifiye Rankin Skalası (MRS) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 71 inmeli hasta (yaş ortalaması 60.2±13.8, 43'ü erkek, inmeden sonra geçen süre 0.3-130.5 ay) dahil edildi. Hastaların %22.5'inde malnütrisyon saptandı. NRS 2002'ye göre tüm hasta grubunda malnütrisyon riski %29.6 olarak belirlendi. Malnütrisyonu olan grupta, inmeden sonra geçen süre kısa, motor fonksiyonlardaki bağımlılık durumları ve genel özürlülük düzeyleri ileri olarak saptandı. Geçirilmiş pnömoni hikayesi, bası yarası hikayesi, NG/PEG ile beslenen hasta sayısı malnütrisyon (+) grupta diğer gruba göre daha fazlaydı. Malnütrisyonu olan grupta ÜOKÇ ve prealbümin düzeyi eşik değerin altında olan hasta sayısı anlamlı olarak fazlaydı. Malnütrisyon için risk faktörlerini belirlemek üzere yapılan tek değişkenli regresyon analizinde eğitim düzeyinin yüksek olması, inmeden sonra geçen sürenin 1-12 ay arasında olması, geçirilmiş pnömoni hikayesi olması, bası yarası hikayesi olması, ÜOKÇ≤25.5cm olması, beslenme yönteminin NG/PEG olması ve prealbüminin≤0.18g/L olması anlamlı değişkenler olarak bulundu. Malnütrisyona neden olabilecek risk faktörleri çoklu lojistik regresyon analizine göre incelendiğinde inmeden sonra geçen süre (1-12ay) (p=0.010), ÜOKÇ (≤ 25.5cm) (p=0.007) ve prealbümin (≤0.18g/L) (p=0.012) düzeylerinin malnütrisyon açısından anlamlı bağımsız risk faktörleri olduğu saptandı. Sonuç: Akut, post-akut ve kronik dönemdeki yatarak rehabilitasyon programına alınan inmeli hastaları içeren hasta grubumuzda, inmeden sonra geçen sürenin 12 aydan kısa olması, ÜOKÇ ölçümü ve prealbümin düzeylerinin eşik değerin altında olması malnütrisyon için bağımsız birer risk faktörü olarak saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Malnütrisyon, inme, prevalans, risk faktörleri