Kaşkay eli Türk ağızları ses bilgisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VALİOLLAH YAGHOOBI

Danışman: Fatma Sema Özönder

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezimizin konusunu, Güneybatı Oğuz grubunun güney kolunu oluşturan ve İran'ın merkez, güney ve güneybatısında bulunan Fars, İsfahan, Buşehr, Çaharmahal u Bahtiyari, Kohgiluye ve Buyerahmed, Huzistan ve Buşehr olmak üzere altı vilayetin kapsadığı çok geniş bir alanda yayılmış olan Kaşkay eli ağızlarının dil özellikleri oluşturmaktadır. İran'ın en önemli Türk göçeri topluluklarından birini oluşturan Kaşkaylar, günümüzde Amele, Şeşbeyli, Farsımadan, Dereşorlu, Büyük Keşküllü ve Küçük Keşküllü olmak üzere altı büyük boyun birleşmesinden oluşmuştur. Diyalektolojinin yöntemleri temelinde Kaşkay eli ağızlarının tarihsel-karşılaştırmalı ses bilgisi açısından ele alındığı çalışmamız, söz konusu bölgelerin sınırları içerisinde yaşamakta olan Kaşkay eli boyları arasından derlenmiş dil malzemesine dayanmaktadır. "Kaşkay Eli Türk Ağızları: Ses Bilgisi" başlıklı doktora tezimiz altı bölümden oluşmaktadır. Giriş mahiyetinde olan çalışmamızın birinci bölümünde tezin konusu ve amacı; çalışma yöntemi; araştırma türü; dilsel malzemenin elde edilmesi, değerlendirilmesi, kodlanması ve yazıya geçirilmesi gibi konular üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, Kaşkay Türkleri ve Kaşkay konar-göçerliği hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Kaşkay Türkçesinin Türk dili içindeki yeri ve Kaşkay diyalekt alanı belirlenmeye çalışılmış, Kaşkay Türkçesinin araştırma tarihi üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde, Kaşkay Türkçesi ağızlarının ses düzeninin betimlemesi yapılmıştır. Tezimizin beşinci bölümü, alan araştırması çerçevesinde derlediğimiz dil malzemesine dayanan Metinler bölümüdür. Altıncı bölümüde ise, Metinler bölümünün gramatikal dizini hazırlanmıştır.