Antimikrobiyal peptitlerin immobilizasyonu ile enfeksiyona dirençli malzemelerin geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE YÜKSEL

Danışman: AYŞE KARAKEÇİLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Biyomalzemelerin biyomedikal uygulamalarda kullanımı, malzeme-kaynaklı enfeksiyon problemini de beraberinde getirmektedir. Biyofilm oluşumu sonucu önlenemeyen enfeksiyon, implantın vücuttan uzaklaştırılmasını zorunlu hale getirmektedir. Bununla birlikte, büyüme faktörlerinin biyomalzeme yapısında yer alması, biyomalzemelerin hücreler ile olan etkileşimini arttırmakta ve iyileşme sürecinde sağlıklı doku oluşumunu desteklemektedir. Gerçekleştirilen tezde amaç, yara tedavisinde ve implant kaplamalarda kullanılmak üzere, antimikrobiyal özellikteki Magainin II (Mag II) peptidinin kovalent immobilizasyonu ve Epidermal büyüme faktörü (EGF) kullanımı ile antimikrobiyal özelliğe sahip biyoaktif polimerik malzemelerin hazırlanmasıdır. Poliester yapıdaki poli(laktik-ko-glikolik asit) (PLGA) veya PLGA-jelatin (PLGA/J) kompozitleri elektroeğirme tekniği kullanılarak nanofibröz yapıda ardışık iki tabakalı membranlar elde edilmiştir. İlk tabakada Mag II kovalent immobilizasyonu kimyasal yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ardından, büyüme faktörü içeren ikinci tabakanın elde edilebilmesi için EGF içeren polimer çözeltileri (PLGA ve PLGA/J), elektroeğirme tekniği ile antimikrobiyal nanofibröz membranın Mag II immobilize edilmemiş yüzeyi üzerinde toplanmıştır. Mag II immobilizasyonu X-ışınları fotoelektron spektroskopisi, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Atomik Kuvvet Mikroskobu ve su temas açısı ölçümleri analizleri ile karakterize edilmiştir. Yüzeylere immobilize olan Mag II miktarı Floresan Spektrofotometresi kullanılarak tayin edilmiştir. Çift tabakalı membranlardan EGF salımının izlenmesinde ELIZA analizi kullanılmıştır. Antimikrobiyal aktivitenin incelenmesi Gram-pozitif (Staphylococcus aureus) ve Gram-negatif (Escherichia coli) bakteri suşları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bakteri yapışması, SEM ve konfokal mikroskobu ile görüntülenmiştir. Nanofibröz membranların sitotoksisite çalışmaları ve membranlar üzerinde hücresel aktivitenin incelenmesi için L929 fare fibroblast hücreleri kullanılmıştır. Çalışmalardan elde edilen sonuçlar, Mag II immobilizasyonunun başarıyla gerçekleştirildiğini ve bakteri yapışmasını %50 üzerinde inhibe ettiğini göstermiştir. Bununla birlikte Mag II, L929 fare fibroblastları üzerinde toksik etkiye neden olmamıştır. Yapıda bulunan EGF, L929 yapışmasını ve üremesini arttırırken, Mag II varlığında bakteri yapışması engellenmiştir.