Farklı bilgisayarlı tomografi tarayıcılarının görüntü kalitesi performansının radyasyon dozuna bağlı olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Nükleer Bilimler Enstitüsü, Medikal Fizik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Berfin Yıldırım
Danışman: Turan Olğar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilgisayarlı Tomografi (BT) medikal görüntülemede kullanılan diğer görüntüleme sistemlerine göre en yüksek kollektif etkin doz katkısına sahiptir. Bu nedenle, son yıllarda BT tarama protokollerinin optimizasyonuna yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu tezin amacı, standart BT görüntü kalitesi fantomu kullanılarak farklı rekonstrüksiyon algoritmalarının subjektif ve objektif görüntü kalitesi parametreleri üzerindeki etkilerinin radyasyon dozuna bağlı olarak değerlendirilmesidir. Çalışmada, Catphan® görüntü kalitesi fantomu kullanılarak farklı BT cihazlarında ve hacim bilgisayarlı tomografi doz indekslerinde (Volume Computed Tomography Dose Index, CTDIvol) gürültü, kontrast gürültü oranı (Contrast-to-Noise ratio, CNR), sinyal gürültü oranı (Signal-to-Noise Ratio, SNR), ters görüntü kalitesi indeksi (Inverse Image Quality Figure, IQFinv), modülasyon transfer fonksiyonu (Modulation Transfer Function, MTF) ve gürültü güç spektrumu (Noise Power Spectrum, NPS) ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Bu ölçümlerde, hem filtre geriye projeksiyon (Filtered Back Projection, FBP) yöntemi hem de her BT sistemine özgü iteratif kesit elde etme (Iterative Reconstruction, IR) algoritmasının farklı iterasyon seviyeleri kullanılmıştır. Artan CTDIvol değeri ve IR seviyesi ile tüm Catphan görüntülerinde gürültü değerleri azalırken, SNR, CNR ve IQFinv değerlerinin ise arttığı görülmektedir. Frekans uzayında gerçekleştirilen gürültü analizlerinde, gürültü pik değerinin artan doz ve iterasyon seviyesi ile azaldığı görülmüştür. FOM (Figure of Merit) değerleri artan iterasyon seviyesi ile artmış ve maksimum FOM değerinin elde edildiği tüp voltajı ve doz değeri ise kullanılan BT sistemi ve IR algoritmasına bağlı olarak değişmiştir. Çalışmada ayrıca, maksimum FOM değerlerini veren doz aralıkları belirlenmiştir. Bu tez çalışması, 112F015 numaralı ve "Pediatrik BT İncelemelerinde Görüntü Kalitesinin Farklı Yöntemlerle Ölçülmesi, Yöntemler Arasında Korelasyonun Belirlenmesi ve Radyasyon Dozuyla İlişkisinin Araştırılması" başlıklı TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında kısmen desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, bilgisayarlı tomografi doz indeksi, görüntü kalitesi, iteratif rekonstrüksiyon, kontrast-gürültü oranı, sinyal-gürültü oranı