Erişkin iskeletsel sınıf III düzensizlikte kraniyo-fasiyal morfoloji ve temporomandibular eklem internal yapısının sefalometrik ve manyetik rezonans görüntüleme yöntemi ile incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ORTODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAMİN EYYUBOV
Danışman: Hatice Gökalp
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ortodontik tedavi hedefleri olan fonksiyon, estetik ve stabilitenin sağlanmasında temporomandibular eklem (TME) önemli bir rol oynar. Normal çiğneme fonksiyonunda oklüzyon ve dişlerin açılanması kadar kritik olan olan diğer bir konu TME yapıları arasında uyumlu bir dengenin oluşturulmasıdır. Bu nedenle kondil konumu, ortodontik tedavinin stabilitesine etkisi ile ilgili olarak sıklıkla araştırılmıştır. Ortopedik yaklaşımlar ile kamuflaj tedavilerinde TME genellikle tedavi planlamasında göz ardı edildiğinden tedavi öncesinde TME'in semptomları belirlenmeden ortodontik tedavi süreçlerinin gerçekleştirilmesi ile tedavi sonu semptomların kaynağı belirsiz kalır. Bu nedenle ortodontik tedavi planlamalarında oklüzyon dinamiği ile birlikte TME internal yapılarından kondil ve disk kompleksinin konumu konfigürasyonu ile eminens morfolojisinin belirlenmesi, tedavi süreci ve sonuçlarının değerlendirilmesi bakımından önemlidir. Erişkin Sınıf III iskeletsel morfolojide çiğneme fonksiyonlarının normalden sapması, TME bölgesinde aşırı yüklenmeye; kondil ve disk kompleksinin uyumunun bozulması ile klinik semptomların oluşmasına neden olur. Kraniyo-fasiyal bölgede form ile fonksiyonlar yakından ilişkilidir. Erişkin dönemde adaptasyonun yavaşlaması emosyonel faktörlerin de katkısı ile anormal fonksiyonlar oluşturarak TME internal yapıları arasındaki uyumu olumsuz etkiler. TME semptomları esas olarak kondil ve disk kompleksi arasındaki uyum ve dengenin değişmesinden kaynaklanır. Maloklüzyonlar ile kondil konumu arasındaki ilişki hakkında disk konumu ve maloklüzyon ilişkisine nazaran daha fazla bilgi mevcuttur. Bununla birlikte son yıllarda manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yönteminin populer olması ile disk konumu da araştırılmaya başlanmıştır. Bu tezin amacı temporomandibular eklem internal düzensizlikleri (TME-İD) bakımından asemptomatik erişkin iskeletsel Sınıf III kraniyo-fasiyal morfolojiye ait TME'in internal elemanlarının birbiri ile ilişkisini, lateral sefalometrik radyografi ve MRG ile incelenmektir. Bu tezin materyalini Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı kliniğine değişik zamanlarda tedavi olmak için başvuran kronolojik yaş ortalaması 21 yıl (17-29 yıl) olan erişkin iskeletsel Sınıf III düzensizliğe sahip 11 kadın ve 4 erkek, toplam 15 erişkin bireye ait sağ ve sol TME bölgesinden ağız kapalı pozisyonda alınmış sagittal oblik Manyetik Rezonans Görüntüsü ile lateral sefalometrik radyografisi oluşturmuştur Bu tezde TME bakımından asemptomatik erişkin maksiller retrognati ile karakterize normodiverjan Sınıf III kraniyo-fasiyal morfoloji lateral sefalometrik görüntülerde değerlendirilşrken TME internal yapılarından kondil ve diskin konumu ve konfigürasyonu, ağız kapalı posizyonda alınan sagittal MRG'lerinde incelenmiştir. Bu tezde sonuç olarak erişkin maksiller retrognati ile karakterize normodiverjan Sınıf III kraniyo-fasiyal morfolojide TME'in özellikleri aşağıda sıralanmıştır: 1. Eminens eğimi sağ ve sol TME'de azalmış; başka bir ifadeyle glenoid fossa derinliği sığlaşmıştır. 2. Kondil başındaki açılanma sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de sola nazaran kondil başının açılanması artmıştır. 3. Anterior eklem boşluğu sağ ve sol TME'de farklıdır. Anterior eklem boşluğu sağ TME'de soldan daha geniştir. 4. Kondilin glenoid fossadaki konumu sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de kondil glenoid fossada posteriorda; sol da ise merkezi olarak yerleşmiştir. 5. Diskin kondile göre konumu sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de diskin konumu anteriorda, solda ise normal sınırlardadır. 6. Diskin konfigürasyonu sağ ve sol TME'de farklıdır. Sağ TME'de bir disk folded; diğerleri ise bikonkav konfigürasyondadır. Sol TME'de iki disk biplanar; diğerleri bikonkav konfigürasyondadır. Anahtar Sözcükler: İskeletsel Sınıf III; Maksiller retrüzyon; Mandibular prognati; MRG; TME; Disk; Kondil.